Art. 893⁴.

Co stanowi przepis

Art. 893[4] KPC zawiera tzw. normę odsyłającą. Ustawodawca nie tworzy w nim odrębnego, samodzielnego trybu egzekucji, lecz przesądza, że przepisy całego działu dotyczącego egzekucji z rachunku bankowego stosuje się odpowiednio do egzekucji z rachunków prowadzonych przez spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK). Dzięki temu rozwiązaniu środki zgromadzone przez dłużnika w kasie nie pozostają poza zasięgiem komornika tylko dlatego, że kasa nie jest bankiem w rozumieniu prawa bankowego. Słowo "odpowiednio" oznacza, że przepisy stosuje się z uwzględnieniem specyfiki spółdzielczych kas: część z nich znajdzie zastosowanie wprost, część z niezbędnymi modyfikacjami wynikającymi ze spółdzielczego charakteru tych podmiotów i sposobu prowadzenia przez nie rachunków członkowskich.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 893[4] KPC wchodzi w grę wtedy, gdy wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym i we wniosku egzekucyjnym wskazuje jako sposób egzekucji zajęcie środków dłużnika zgromadzonych w SKOK, albo gdy komornik ustali istnienie takiego rachunku w toku poszukiwania majątku. Przepis obejmuje rachunki prowadzone przez kasy niezależnie od ich nazwy handlowej, w tym rachunki służące do bieżących rozliczeń oraz rachunki oszczędnościowe członków kasy. Skutkiem odesłania jest to, że do zajęcia stosuje się te same reguły co przy rachunku bankowym: kasa po otrzymaniu zawiadomienia komornika nie może dokonywać wypłat z zajętego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego, a zajęcie obejmuje również kwoty, które wpłyną na rachunek po dokonaniu zajęcia. Odpowiednio stosuje się także ograniczenia egzekucji, w tym kwoty wolne od zajęcia oraz wyłączenia dotyczące niektórych świadczeń.

Przykład

Wierzyciel uzyskał tytuł wykonawczy przeciwko dłużnikowi, który nie ma rachunku w żadnym banku, ale od lat jest członkiem spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej i tam otrzymuje wynagrodzenie. Wierzyciel składa wniosek egzekucyjny, wskazując egzekucję ze środków zgromadzonych w kasie. Komornik, powołując się na art. 893[4] KPC w związku z przepisami o egzekucji z rachunku bankowego, zawiadamia kasę o zajęciu i wzywa ją do przekazywania zajętych kwot. Kasa blokuje środki ponad kwotę wolną od zajęcia, a dłużnik zachowuje dostęp do części pieniędzy w granicach wynikających z przepisów o ograniczeniach egzekucji.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że środki w SKOK są chronione przed egzekucją, ponieważ kasa nie jest bankiem - art. 893[4] KPC wprost temu przeczy. Drugim jest założenie, że skoro przepisy stosuje się "odpowiednio", komornik może działać dowolnie; odesłanie nie zwalnia z zachowania trybu i gwarancji przewidzianych dla dłużnika. Trzecim jest mylenie zajęcia rachunku z zajęciem udziału członkowskiego w kasie, które podlega innym regułom. Zdarza się także, że dłużnicy nie zgłaszają w terminie zarzutów co do środków wyłączonych spod egzekucji, tracąc możliwość szybkiej reakcji. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.