Art. 890².

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 890(2) KPC reguluje sytuację, w której na tym samym rachunku bankowym spotykają się dwa różne mechanizmy prawne: egzekucyjne zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego dokonane przez komornika oraz blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego, przewidziana w przepisach Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 1 wykonanie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego podlega wstrzymaniu na czas trwania takiej blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego w rozumieniu art. 119zg pkt 2 Ordynacji podatkowej. Paragraf 2 wprowadza istotne wyjątki: wstrzymanie nie obejmuje zajęcia na poczet zasądzonych alimentów, renty o charakterze alimentacyjnym tytułem odszkodowania oraz wynagrodzenia ze stosunku pracy wraz z zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych i składkami na ubezpieczenie społeczne należnymi od bieżących wypłat wynagrodzeń. W tym zakresie bank wykonuje zajęcie, ale tylko do wysokości nieprzekraczającej kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego w ustawie o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Paragraf 3 nakłada na bank obowiązek informacyjny wobec komornika - bank ma wskazać przyczynę wstrzymania wykonania zajęcia w przypadku blokady, o której mowa w art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy rachunek bankowy dłużnika jest objęty blokadą przewidzianą w przepisach o przeciwdziałaniu wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, a jednocześnie ten sam rachunek został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Chodzi o rachunki podmiotów kwalifikowanych, a więc co do zasady przedsiębiorców i innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, nie zaś o zwykłe rachunki konsumenckie. Wstrzymanie działa z mocy prawa i trwa tak długo, jak długo utrzymuje się blokada - nie wymaga odrębnego postanowienia komornika ani wniosku stron. Po ustaniu blokady zajęcie odzyskuje pełną skuteczność i bank realizuje je na zasadach ogólnych. Wyjątki z § 2 działają niezależnie od blokady, ponieważ chroniona jest tu wypłata bieżących wynagrodzeń i świadczeń alimentacyjnych.

Przykład

Spółka prowadząca hurtownię ma rachunek firmowy zajęty przez komornika w związku z niezapłaconą fakturą kontrahenta. W tym samym czasie organ podatkowy blokuje ten rachunek jako rachunek podmiotu kwalifikowanego. Bank nie przekazuje komornikowi środków na poczet długu wobec kontrahenta, ponieważ wykonanie zajęcia jest wstrzymane, i zawiadamia komornika o przyczynie tego stanu rzeczy. Jeżeli jednak na rachunku zajęto środki na poczet alimentów zasądzonych od dłużnika albo na bieżące wynagrodzenia pracowników hurtowni wraz z zaliczką na podatek i składkami, bank wykona zajęcie w tym zakresie, lecz nie powyżej kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że blokada rachunku uchyla samo zajęcie egzekucyjne - tak nie jest, zajęcie pozostaje w mocy, wstrzymane zostaje jedynie jego wykonanie. Mylące bywa też traktowanie art. 890(2) KPC jako sposobu na ochronę majątku przed egzekucją; przepis służy uporządkowaniu zbiegu procedur, a nie interesom dłużnika. Kolejne nieporozumienie dotyczy limitu z § 2 - kwota minimalnego wynagrodzenia wyznacza granicę wypłaty realizowanej mimo blokady, a nie wysokość dochodzonego roszczenia. Wreszcie obowiązek informacyjny z § 3 obciąża bank, a nie dłużnika, choć w praktyce warto samodzielnie wyjaśniać status rachunku. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.