Art. 889¹.

Co stanowi przepis

Art. 889(1) KPC reguluje sposób rozliczenia środków pochodzących z zajętego rachunku bankowego prowadzonego w walucie obcej. Zgodnie z § 1, bank nie przekazuje komornikowi euro, dolarów czy franków w ich pierwotnej postaci, lecz dokonuje przeliczenia i przekazuje należność w walucie polskiej. Podstawą przeliczenia jest kurs kupna danej waluty obcej ogłoszony przez Narodowy Bank Polski, przy czym miarodajny jest kurs z dnia przekazania należności komornikowi, a nie z dnia zajęcia rachunku czy z dnia powstania długu. Paragraf 2 wprowadza wyjątek: reguły przeliczeniowej nie stosuje się, jeżeli tytuł wykonawczy obejmuje świadczenie pieniężne podlegające spełnieniu wyłącznie w walucie obcej, i to w tej samej walucie, w której prowadzony jest zajęty rachunek. W takim wypadku egzekwowana kwota pozostaje w walucie obcej, bo przewalutowanie zniekształcałoby treść obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie w egzekucji z rachunku bankowego, gdy dłużnik posiada rachunek walutowy w banku działającym w Polsce. Warunkiem jest dokonanie skutecznego zajęcia rachunku przez komornika i istnienie na nim środków podlegających przekazaniu. Bank, jako podmiot zobowiązany do realizacji zajęcia, samodzielnie stosuje kurs kupna NBP z dnia przelewu na rachunek organu egzekucyjnego. Wyjątek z § 2 wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków: świadczenie z tytułu wykonawczego ma być spełnione wyłącznie w walucie obcej oraz rachunek musi być prowadzony właśnie w tej walucie. Jeżeli tytuł opiewa na złote, a rachunek jest walutowy, zastosowanie znajduje zasada ogólna z § 1.

Przykład

Komornik zajmuje rachunek dłużnika prowadzony w euro w związku z prawomocnym nakazem zapłaty opiewającym na 20 000 zł. Bank ustala, że na rachunku znajduje się kwota wystarczająca na pokrycie należności, i w dniu przekazania środków przelicza euro na złote według kursu kupna euro ogłoszonego tego dnia przez NBP. Jeżeli kurs w dniu zajęcia był korzystniejszy, nie ma to znaczenia - liczy się dzień faktycznego przekazania. Gdyby jednak tytuł wykonawczy obejmował zapłatę 5 000 euro jako świadczenia płatnego wyłącznie w euro, bank przekazałby komornikowi kwotę w euro, bez przeliczania.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że decydujący jest kurs z dnia zajęcia rachunku albo kurs średni NBP - art. 889(1) KPC wyraźnie wskazuje kurs kupna i dzień przekazania należności. Dłużnicy niekiedy zakładają, że rachunek walutowy jest wyłączony spod egzekucji, co jest nietrafne. Mylnie interpretowany bywa też § 2: samo wyrażenie kwoty w walucie obcej w umowie nie wystarczy, konieczne jest, aby świadczenie podlegało spełnieniu wyłącznie w tej walucie i aby rachunek był w niej prowadzony. Ryzyko kursowe związane z przeliczeniem obciąża rozliczenie i nie stanowi samodzielnej podstawy zaskarżenia czynności banku. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.