Art. 889.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 889 KPC opisuje sposób, w jaki komornik dokonuje egzekucji z wierzytelności przysługującej dłużnikowi wobec banku, czyli ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Zgodnie z § 1 pkt 1 komornik przesyła do banku, w którym dłużnik posiada rachunek, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej do wysokości należności objętej egzekucją wraz z kosztami egzekucyjnymi, a jednocześnie wzywa bank, aby nie dokonywał wypłat z rachunku bez zgody komornika do wysokości zajętej wierzytelności albo w terminie siedmiu dni zawiadomił komornika o przeszkodzie w przekazaniu zajętej kwoty. Przepis wyraźnie zastrzega, że zawiadomienie jest skuteczne także wtedy, gdy nie wskazano konkretnego numeru rachunku bankowego. Punkt 2 nakłada na komornika obowiązek zawiadomienia samego dłużnika o zajęciu, przez doręczenie mu odpisu zawiadomienia skierowanego do banku wraz z informacją o zakazie wypłat. Paragraf 2 przewiduje, że równocześnie odpis zawiadomienia przesyłanego do banku otrzymuje wierzyciel, a § 1(1) nakazuje komornikowi poinformować bank o charakterze egzekwowanych świadczeń, jeżeli egzekucja dotyczy świadczeń, o których mowa w art. 773 § 2(1).

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w toku egzekucji sądowej, gdy wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym i wskaże jako sposób egzekucji zajęcie rachunku bankowego. Czynności podejmuje komornik ogólnej właściwości dłużnika, a zajęcie obejmuje wierzytelność wobec banku do wysokości egzekwowanej należności powiększonej o koszty egzekucyjne. Art. 889 KPC znajduje zastosowanie także wtedy, gdy wierzyciel nie zna numeru rachunku - wystarczy skierowanie zawiadomienia do banku. Paragraf 3 dotyczy szczególnej sytuacji, w której ta sama wierzytelność z rachunku została zajęta w dwóch lub więcej postępowaniach egzekucyjnych, a środki na rachunku nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich wierzycieli: bank wstrzymuje się wówczas z wypłatą i powiadamia o tym komorników, a zajęte kwoty wypłaca dopiero po przekazaniu spraw w trybie art. 773(1) temu komornikowi, który prowadzi dalszą egzekucję.

Przykład

Wierzyciel składa wniosek egzekucyjny przeciwko dłużnikowi, który zalega z zapłatą za wykonaną usługę. Komornik wysyła do banku zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego do wysokości należności głównej, odsetek i kosztów egzekucyjnych, wzywając bank do wstrzymania wypłat bez jego zgody. Bank blokuje odpowiednią kwotę, a dłużnik równolegle otrzymuje odpis zawiadomienia i dowiaduje się o zakazie wypłat; odpis trafia także do wierzyciela. Jeżeli wcześniej rachunek zajął już inny komornik, a środków jest za mało dla wszystkich, bank wstrzymuje wypłatę i informuje obu komorników, a pieniądze przekazuje dopiero temu, który po przekazaniu spraw prowadzi dalszą egzekucję.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że brak podania numeru rachunku uniemożliwia zajęcie - art. 889 § 1 pkt 1 KPC wprost stanowi inaczej. Mylne jest też założenie, że zajęcie obejmuje cały rachunek bez ograniczenia; obejmuje ono wierzytelność do wysokości należności i kosztów egzekucyjnych. Dłużnicy bywają zaskoczeni, że o zajęciu dowiadują się z zawiadomienia doręczonego już po zablokowaniu środków, choć przepis przewiduje jego doręczenie. Nie należy również utożsamiać wstrzymania wypłaty przez bank przy zbiegu egzekucji z umorzeniem zajęcia - to jedynie odroczenie wypłaty do czasu przekazania spraw jednemu komornikowi. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.