Co stanowi przepis
Art. 877 KPC reguluje sytuację, w której druga licytacja zajętej ruchomości nie doszła do skutku, czyli nie doprowadziła do sprzedaży przedmiotu egzekucji. Przepis przyznaje wtedy wierzycielowi uprawnienie do przejęcia ruchomości na własność za cenę nie niższą od ceny wywołania. Prawo to jest ograniczone czasowo: wierzyciel może z niego skorzystać w ciągu dwóch tygodni od otrzymania zawiadomienia komornika o bezskuteczności drugiej licytacji. Do takiego przejęcia stosuje się odpowiednio art. 875 § 2 KPC, co oznacza, że zasady dotyczące skutków i warunków przejęcia znane z wcześniejszego etapu postępowania znajdują zastosowanie także tutaj. Jeżeli wierzyciel z tego uprawnienia nie skorzysta, komornik umarza postępowanie co do rzeczy niesprzedanej lub nieprzejętej na własność.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Norma z art. 877 KPC dotyczy wyłącznie egzekucji z ruchomości i wchodzi w grę dopiero na końcowym etapie sprzedaży licytacyjnej, gdy pierwsza licytacja zakończyła się niepowodzeniem, a druga również nie przyniosła nabywcy. Przesłanką uruchomienia dwutygodniowego terminu jest doręczenie wierzycielowi zawiadomienia komornika, a nie sam fakt odbycia licytacji. Cena, za jaką następuje przejęcie, nie może być niższa niż cena wywołania obowiązująca na drugiej licytacji. Uprawnienie ma charakter fakultatywny: wierzyciel może, ale nie musi z niego korzystać. Brak reakcji w terminie prowadzi do umorzenia postępowania co do konkretnej rzeczy, co nie oznacza automatycznie zakończenia całej egzekucji, jeżeli zajęto także inne składniki majątku.
Przykład
Komornik zajął u dłużnika maszynę stolarską i wystawił ją na licytację, która nie doszła do skutku z braku licytantów. Druga licytacja również okazała się bezskuteczna, więc komornik zawiadomił o tym wierzyciela, który odebrał pismo 5 marca. Wierzyciel ma czas do 19 marca, aby oświadczyć, że przejmuje maszynę na własność za cenę nie niższą od ceny wywołania z drugiej licytacji. Jeżeli złoży takie oświadczenie i spełni wymagania wynikające z odpowiednio stosowanego art. 875 § 2 KPC, stanie się właścicielem maszyny; jeżeli nie zareaguje, komornik umorzy postępowanie co do tej maszyny, a rzecz pozostanie u dłużnika.
Częste nieporozumienia
Częstym błędem jest liczenie dwóch tygodni od dnia licytacji zamiast od dnia otrzymania zawiadomienia komornika. Nietrafne jest też przekonanie, że wierzyciel może przejąć rzecz za dowolnie niską kwotę - dolną granicę wyznacza cena wywołania. Innym nieporozumieniem jest utożsamianie umorzenia postępowania co do niesprzedanej rzeczy z umorzeniem całej egzekucji lub z wygaśnięciem długu; wierzytelność nadal istnieje i może być dochodzona z innych składników majątku. Wreszcie przejęcie ruchomości nie jest automatyczne - wymaga wyraźnego oświadczenia wierzyciela. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni opłacalność i skutki przejęcia rzeczy na własność.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.