Art. 875.

Co stanowi przepis

Art. 875 KPC reguluje sytuację, w której licytacja zajętych ruchomości nie doszła do skutku, czyli nie znalazł się nabywca gotowy zapłacić wymaganą cenę. Zgodnie z § 1 wierzyciel ma wówczas dwa tygodnie od otrzymania zawiadomienia komornika, aby zażądać wyznaczenia drugiej licytacji albo przejąć wystawione na sprzedaż ruchomości (wszystkie lub tylko niektóre) na własność, w cenie nie niższej niż cena wywołania. Paragraf 2 rozstrzyga zbieg uprawnień kilku wierzycieli: pierwszeństwo przejęcia ma ten, kto zaoferował najwyższą cenę, a przy cenach równych - ten, na którego żądanie wcześniej dokonano zajęcia. Paragraf 3 uzależnia skuteczność oświadczenia o przejęciu od jednoczesnego złożenia całej ceny wraz z wnioskiem i wskazuje, że własność przechodzi na wierzyciela dopiero z chwilą zawiadomienia go o przyznaniu rzeczy. Paragraf 4 przewiduje, że brak wniosku lub oświadczenia w terminie prowadzi do umorzenia postępowania co do niesprzedanych ruchomości, a gdy jedni wierzyciele żądają licytacji, a inni przejęcia, wyznacza się drugą licytację.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w egzekucji z ruchomości, po bezskutecznej licytacji przeprowadzonej przez komornika. Warunkiem uruchomienia uprawnień wierzyciela jest otrzymanie zawiadomienia komornika o tym, że licytacja nie doszła do skutku - od tego momentu biegnie dwutygodniowy termin. Przepis obejmuje zarówno sytuację jednego wierzyciela egzekwującego, jak i zbieg kilku wierzycieli prowadzących egzekucję z tego samego majątku. Znaczenie ma także zakres wyboru: wierzyciel nie musi przejmować wszystkich rzeczy, może wskazać tylko część z nich. Cena przejęcia nie może być niższa od ceny wywołania ustalonej dla danej licytacji.

Przykład

Komornik wystawił na licytację maszynę stolarską i zestaw narzędzi należących do dłużnika, jednak nikt nie przystąpił do przetargu. Komornik zawiadomił wierzyciela o bezskutecznej licytacji, a wierzyciel w ciągu dwóch tygodni złożył oświadczenie, że przejmuje maszynę na własność w cenie równej cenie wywołania, jednocześnie wpłacając całą tę kwotę. Komornik zawiadomił go o przyznaniu maszyny i z tą chwilą wierzyciel stał się jej właścicielem. Co do narzędzi, których nikt nie chciał przejąć i co do których nie zgłoszono wniosku o drugą licytację, postępowanie egzekucyjne zostało umorzone.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że wystarczy samo oświadczenie o przejęciu, a cenę można uiścić później - art. 875 § 3 KPC wymaga złożenia całej ceny jednocześnie z wnioskiem. Mylne jest też założenie, że własność przechodzi już w chwili złożenia oświadczenia; następuje to dopiero z chwilą zawiadomienia o przyznaniu rzeczy. Wierzyciele bywają również zaskoczeni, że rozbieżne żądania kilku wierzycieli nie blokują postępowania, lecz skutkują wyznaczeniem drugiej licytacji. Wreszcie termin dwutygodniowy bywa liczony od dnia licytacji, choć biegnie on od otrzymania zawiadomienia komornika. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.