Art. 867².

Co stanowi przepis

Art. 867(2) KPC porządkuje podstawowe reguły przebiegu licytacji ruchomości zajętych w toku egzekucji sądowej. Paragraf 1 przesądza, że licytacja odbywa się publicznie, co oznacza jawność czynności komornika i możliwość obserwowania jej przebiegu przez osoby postronne. Paragraf 2 zawiera zamknięty katalog osób, które nie mogą uczestniczyć w przetargu: są to dłużnik, komornik, ich małżonkowie, dzieci, rodzice i rodzeństwo, osoby obecne na licytacji w charakterze urzędowym oraz licytant, który nie wykonał warunków poprzedniej licytacji. Paragraf 3 stanowi, że do odbycia przetargu wystarczy stawienie się jednego licytanta, więc brak konkurencji nie unieważnia czynności. Paragraf 4 wprowadza wymóg szczególnej formy pełnomocnictwa do udziału w przetargu - dokumentu z podpisem urzędowo poświadczonym, chyba że pełnomocnikiem jest adwokat lub radca prawny.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się do sprzedaży licytacyjnej ruchomości zajętych przez komornika w postępowaniu egzekucyjnym. Znajduje zastosowanie od momentu otwarcia przetargu, a jego naruszenie może być podnoszone w drodze skargi na czynności komornika. Wyłączenia z § 2 działają z mocy prawa, niezależnie od tego, czy zainteresowany zgłosi swój udział osobiście, czy przez pośrednika. Wymóg formy pełnomocnictwa z § 4 aktualizuje się zawsze wtedy, gdy licytant nie działa samodzielnie, lecz przez przedstawiciela. Zasada z § 3 ma znaczenie praktyczne przy licytacjach o niewielkim zainteresowaniu rynkowym.

Przykład

Komornik wyznacza licytację samochodu zajętego u dłużnika. Na termin stawia się tylko jedna osoba zainteresowana zakupem - zgodnie z art. 867(2) § 3 KPC przetarg mimo to może się odbyć i doprowadzić do sprzedaży pojazdu. Gdyby jednak licytantem chciał zostać brat dłużnika, komornik powinien nie dopuścić go do przetargu, ponieważ rodzeństwo dłużnika jest objęte wyłączeniem z § 2. Jeżeli inny licytant przysyła znajomego z pełnomocnictwem sporządzonym w zwykłej formie pisemnej, bez urzędowego poświadczenia podpisu, taki pełnomocnik nie zostanie dopuszczony do licytowania, chyba że jest adwokatem lub radcą prawnym.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że wyłączenie dotyczy wyłącznie samego dłużnika - katalog obejmuje także jego najbliższą rodzinę oraz krewnych komornika. Drugim jest założenie, że licytacja z jednym uczestnikiem jest nieważna lub musi zostać powtórzona, co przeczy wprost treści § 3. Trzecim - przeświadczenie, że wystarczy zwykłe pełnomocnictwo pisemne, podczas gdy przepis wymaga podpisu urzędowo poświadczonego poza przypadkiem profesjonalnych pełnomocników. Bywa też mylnie przyjmowane, że publiczny charakter licytacji oznacza prawo każdego obecnego do licytowania, tymczasem osoby uczestniczące w charakterze urzędowym są z przetargu wyłączone. Warto również pamiętać, że licytant, który nie wykonał warunków poprzedniej licytacji, traci możliwość udziału w kolejnym przetargu. W indywidualnej sprawie związanej z udziałem w licytacji lub jej zaskarżeniem warto skonsultować się z prawnikiem.