Co stanowi przepis
Art. 866(1) KPC dotyczy szczególnej kategorii rzeczy ruchomych zajętych w toku egzekucji - takich, których sprzedaż jest w świetle odrębnych regulacji dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia. Przepis przewiduje dla nich dwa dopuszczalne sposoby zbycia. Po pierwsze, komornik może sprzedać zajętą ruchomość za pośrednictwem przedsiębiorstwa, które takie zezwolenie posiada, a więc podmiot uprawniony przeprowadza sprzedaż na rachunek postępowania egzekucyjnego. Po drugie, komornik może sprzedać rzecz bezpośrednio takiemu przedsiębiorstwu, czyniąc je nabywcą. Zdanie drugie art. 866(1) KPC nakazuje przy tym stosować odpowiednio art. 865 KPC dotyczący wyceny ruchomości, co oznacza, że wartość przedmiotu sprzedaży ustala się według reguł przewidzianych dla oszacowania zajętych rzeczy.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Norma znajduje zastosowanie dopiero po skutecznym zajęciu ruchomości, gdy komornik przechodzi do etapu jej spieniężenia. Warunkiem sięgnięcia po art. 866(1) KPC jest ustalenie, że obrót daną rzeczą został poddany reglamentacji i wymaga zezwolenia, a więc nie może jej nabyć dowolna osoba w zwykłym trybie licytacyjnym lub w drodze sprzedaży z wolnej ręki. W takiej sytuacji komornik nie może pominąć ograniczenia i sprzedać rzeczy przypadkowemu nabywcy - musi skorzystać z pośrednictwa albo bezpośredniej sprzedaży na rzecz podmiotu legitymującego się zezwoleniem. Wybór jednego z dwóch wariantów należy do komornika i zależy od okoliczności, w tym od tego, czy uprawnione przedsiębiorstwo jest zainteresowane nabyciem rzeczy. Wycena poprzedza sprzedaż, aby cena nie była ustalana dowolnie.
Przykład
W toku egzekucji przeciwko przedsiębiorcy komornik zajmuje towar, którym obrót jest reglamentowany i wymaga zezwolenia. Komornik nie kieruje takiej rzeczy na zwykłą licytację publiczną, ponieważ nabywcą mógłby zostać podmiot nieuprawniony do jej posiadania i dalszego zbywania. Zamiast tego zwraca się do przedsiębiorstwa dysponującego stosownym zezwoleniem i uzgadnia sprzedaż za jego pośrednictwem, a gdy przedsiębiorstwo samo chce nabyć towar - sprzedaje mu go bezpośrednio. Wcześniej ruchomość zostaje wyceniona z odpowiednim zastosowaniem art. 865 KPC, dzięki czemu cena ma odniesienie do ustalonej wartości, a dłużnik i wierzyciel wiedzą, na jakiej podstawie ją przyjęto.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że rzeczy objęte reglamentacją w ogóle nie podlegają egzekucji - art. 866(1) KPC nie wyłącza ich sprzedaży, lecz określa szczególny tryb. Drugim jest założenie, że dłużnik może samodzielnie wskazać nabywcę spoza kręgu podmiotów posiadających zezwolenie. Trzecim nieporozumieniem bywa traktowanie odesłania do art. 865 KPC jako obowiązku powołania biegłego w każdej sprawie - odesłanie ma charakter odpowiedni, a więc uwzględnia specyfikę rzeczy reglamentowanej. Zdarza się także mylenie tego przepisu z ogólnymi zasadami sprzedaży licytacyjnej, podczas gdy art. 866(1) KPC stanowi wobec nich rozwiązanie szczególne. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy sporna jest wartość lub dopuszczalność sprzedaży konkretnej rzeczy, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
