Art. 866.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 866 Kodeksu postępowania cywilnego ma obecnie status przepisu uchylonego, co oznacza, że w aktualnym tekście ustawy nie zawiera on żadnej treści normatywnej. W miejscu jednostki redakcyjnej ustawodawca pozostawił jedynie oznaczenie artykułu wraz z adnotacją "(uchylony)". Taka technika legislacyjna jest standardem w polskim prawie: usuwając przepis, nie przenumerowuje się pozostałych artykułów, aby nie zaburzać spójności całego aktu i licznych odesłań do niego. Dzięki temu numeracja Kodeksu postępowania cywilnego pozostaje stabilna, a czytelnik od razu widzi, że dana jednostka została z ustawy wyeliminowana. W praktyce oznacza to, że z art. 866 KPC nie da się dziś wywieść żadnego uprawnienia, obowiązku ani wymogu proceduralnego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Uchylony art. 866 KPC nie ma zastosowania do żadnej czynności podejmowanej obecnie w postępowaniu cywilnym ani egzekucyjnym. Sąd, komornik, pełnomocnik czy strona nie mogą powołać go jako podstawy prawnej wniosku, orzeczenia czy zarzutu. Znaczenie tej jednostki jest wyłącznie historyczne i porządkowe: pojawia się ona w starszych komentarzach, wzorach pism, orzeczeniach oraz w publikacjach wydanych przed zmianą stanu prawnego. Przy analizie dawnych dokumentów istotne jest ustalenie, jaki tekst ustawy obowiązywał w dniu dokonania czynności, ponieważ do zdarzeń z przeszłości mogą znajdować zastosowanie przepisy w brzmieniu wcześniejszym, jeżeli tak stanowią przepisy przejściowe konkretnej nowelizacji.

Przykład zastosowania

Pan Marek przegląda akta sprawy egzekucyjnej sprzed kilkunastu lat i znajduje pismo, w którym pełnomocnik powołuje się na art. 866 KPC. Sprawdza aktualny tekst kodeksu i widzi jedynie adnotację "(uchylony)", co budzi jego niepokój, czy pismo było prawidłowe. W rzeczywistości pismo mogło być sporządzone poprawnie, ponieważ w dacie jego złożenia przepis mógł jeszcze obowiązywać. Aby to zweryfikować, pan Marek powinien porównać tekst ustawy w wersji obowiązującej w dniu sporządzenia pisma z tekstem aktualnym oraz sprawdzić przepisy przejściowe nowelizacji, która uchyliła tę jednostkę.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skoro artykuł nadal figuruje w spisie treści kodeksu, to nadal obowiązuje. Adnotacja "(uchylony)" jednoznacznie wyłącza taką możliwość. Drugim nieporozumieniem jest przyjmowanie, że uchylenie przepisu automatycznie oznacza zniesienie regulowanej wcześniej instytucji - często jej treść została przeniesiona do innej jednostki redakcyjnej lub do odrębnej ustawy. Trzecim błędem jest powoływanie art. 866 KPC w pismach procesowych na podstawie nieaktualnych wzorów pobranych z internetu, co może narazić stronę na wezwanie do uzupełnienia braków lub na nieskuteczność argumentacji. Warto też pamiętać, że sam fakt uchylenia przepisu nie unieważnia czynności dokonanych wcześniej na jego podstawie. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza przy ocenie skutków dawnych czynności procesowych, warto skonsultować się z prawnikiem.