Art. 866².

Co stanowi przepis

Art. 866(2) KPC reguluje szczególny sposób oszacowania i spieniężenia niektórych kategorii ruchomości zajętych w toku egzekucji. Paragraf 1 nakazuje komornikowi wezwać biegłego do oszacowania zajętych przedmiotów o wartości historycznej lub artystycznej i pozwala sprzedać je za pośrednictwem przedsiębiorstwa zajmującego się ich obrotem albo państwowemu muzeum, bibliotece, archiwum lub ośrodkowi badań i dokumentacji, przy odpowiednim stosowaniu art. 864(1) KPC. Paragraf 2 przewiduje powołanie biegłego do oszacowania wyrobów ze złota i platyny, a same wyroby - z wyjątkiem przedmiotów użytkowych - oraz przedmioty ze złota lub platyny niezdatne do użytku komornik sprzedaje przedsiębiorstwu jubilerskiemu albo innemu zajmującemu się obrotem lub przerobem metali szlachetnych, z odpowiednim stosowaniem art. 865 KPC. Paragraf 3 dotyczy zajętych walut obcych, które komornik sprzedaje bankowi, według opisanej w przepisie kolejności wskazywania banku. Paragraf 4 wyłącza stosowanie § 3 wtedy, gdy tytuł wykonawczy obejmuje świadczenie pieniężne podlegające spełnieniu wyłącznie w tej walucie obcej, która została zajęta.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma znajduje zastosowanie w egzekucji z ruchomości, gdy komornik zajmie składniki majątku wymagające specjalistycznej wyceny lub szczególnego kanału zbycia. Chodzi o przedmioty o wartości historycznej lub artystycznej, wyroby i przedmioty ze złota oraz platyny, a także zajęte waluty obce. W przypadku walut obcych przepis wprowadza określoną kolejność: komornik wyznacza dłużnikowi tygodniowy termin na wskazanie banku, po jego bezskutecznym upływie wzywa wierzyciela do wskazania banku w takim samym terminie, a gdy żaden z nich banku nie wskaże, wyboru dokonuje sam komornik. Przepis wprost zastrzega, że bankiem wskazanym przez wierzyciela albo komornika nie może być sam wierzyciel. Wyłączenie z § 4 działa wtedy, gdy egzekwowane świadczenie ma być spełnione wyłącznie w zajętej walucie obcej.

Przykład

Komornik zajmuje u dłużnika obraz uznawany za dzieło o wartości artystycznej, złotą bransoletę o charakterze wyrobu nieużytkowego oraz gotówkę w euro. Do wyceny obrazu i wyrobu ze złota komornik wzywa biegłych, ponieważ art. 866(2) KPC nie pozwala mu ustalić ich wartości samodzielnie. Obraz może zostać sprzedany za pośrednictwem przedsiębiorstwa zajmującego się obrotem takimi przedmiotami albo państwowemu muzeum, a bransoleta - przedsiębiorstwu jubilerskiemu. Zajęte euro komornik sprzeda bankowi, wcześniej dając dłużnikowi tydzień na wskazanie banku, a następnie zwracając się z tym samym do wierzyciela.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że każdy przedmiot ze złota podlega sprzedaży podmiotowi obracającemu metalami szlachetnymi - przepis wyłącza z tego trybu przedmioty użytkowe. Mylnie zakłada się też, że komornik może pominąć biegłego, gdy dłużnik i wierzyciel zgadzają się co do wartości rzeczy. Nieporozumieniem jest również sądzenie, że wierzyciel będący bankiem może zostać wskazany jako nabywca zajętej waluty, co przepis wprost wyklucza. Wreszcie strony bywają zaskoczone, że zajęta waluta obca nie zawsze podlega sprzedaży, ponieważ § 4 wyłącza ten obowiązek przy świadczeniach spełnianych wyłącznie w tej walucie. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.