Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników.
Sprawdź, jak sądy stosują art. 86 KPC
Odpowiedź z sygnaturami orzeczeń i odesłaniem do źródła.
Artykuł 86 Kodeksu postępowania cywilnego wskazuje, że strony postępowania cywilnego oraz ich organy lub przedstawiciele ustawowi mają prawo działać przed sądem bezpośrednio, czyli osobiście, albo korzystać z pomocy pełnomocników. Oznacza to, że uczestnik postępowania może sam złożyć pisma procesowe, uczestniczyć w rozprawach i podejmować inne czynności procesowe lub powierzyć te zadania osobie upoważnionej, jak na przykład adwokatowi lub radcy prawnemu. Przepis ten określa więc podstawowe zasady reprezentacji procesowej bez narzucania obowiązku korzystania z profesjonalnej reprezentacji.
Przepis znajduje zastosowanie w każdej sytuacji, gdy dana osoba jest stroną postępowania albo działa w jego imieniu jako organ, np. pełnomocnik przedsiębiorcy, albo przedstawiciel ustawowy, na przykład opiekun osoby niezdolnej do czynności prawnych. Może to być sytuacja w procesie sądowym o zapłatę, sprawie rodzinnej czy administracyjnej, gdzie konieczne jest podejmowanie czynności procesowych. Zgodnie z art. 86 KPC wybór formy działania należy do strony lub jej reprezentanta, co daje swobodę w postępowaniu sądowym.
Przykładem zastosowania art. 86 KPC może być sytuacja, gdy powód zgłasza się sam do sądu, aby złożyć pozew i uczestniczyć w rozprawie. Alternatywnie może ustanowić pełnomocnika, który podejmie te czynności w jego imieniu, zwłaszcza gdy powód nie ma wystarczającej wiedzy prawnej, czasu lub możliwości osobistego kontaktowania się z sądem. W praktyce pozwala to na efektywne prowadzenie sprawy i zapewnia profesjonalną reprezentację, co jest ważne dla ochrony interesów strony.
Często pojawiają się nieporozumienia związane z tym, kto może być pełnomocnikiem i na jakich zasadach działa. Niekiedy strony błędnie zakładają, że zawsze muszą być reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, co nie jest prawdą, gdyż mogą działać osobiście. Innym błędem jest przekonanie, że pełnomocnik może działać bez pisemnego upoważnienia. Warto podkreślić, że art. 86 KPC mówi o możliwości działania osobiście lub przez pełnomocnika, a szczegółowe zasady pełnomocnictwa regulują inne przepisy. W każdej indywidualnej sprawie zaleca się konsultację z prawnikiem, aby dobrać właściwą formę reprezentacji i uniknąć błędów procesowych.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… w zakresie nie uregulowanym normami dotyczącymi funkcjonowania adwokatów. Ponadto w związku z taką umową stosuje się przepisy o pełnomocnictwie procesowym, czyli przepisy art. 86-97 k.p.c. Wobec tego, by adwokat mógł wykonać umowę o zastępstwo strony przed sądem musi otrzymać od strony pełnomocnictwo. Musi to być co najmniej pełnomocnictwo procesowe do prowadzenia sprawy ( art. 88 k.p.c. ), które, zgodnie z art. 91…
Fragment uzasadnienia
… w zakresie nie uregulowanym normami dotyczącymi funkcjonowania adwokatów. Ponadto w związku z taką umową stosuje się przepisy o pełnomocnictwie procesowym, czyli przepisy art. 86 - 97 k.p.c. Wobec tego, by adwokat mógł wykonać umowę o zastępstwo strony przed sądem musi otrzymać od strony pełnomocnictwo. Musi to być co najmniej pełnomocnictwo procesowe do prowadzenia sprawy ( art. 88 k.p.c. ), które, zgodnie z art. 91 k.p.c.…
Streszczenie
Sąd Apelacyjny w Warszawie wskazał, że po ostatecznym rozliczeniu kosztów budowy spółdzielnia co do zasady nie może skutecznie wobec członka dokonywać ponownego rozliczenia. Nowa uchwała mogła być uzasadniona tylko wtedy, gdy wcześniejsza uchwała była nieważna. To ważny precedens w sporach o ważność uchwał organów spółdzielni i…
Fragment uzasadnienia
… pełnomocnika osoby, która w danej sprawie po prostu nim być nie może. Nie powinno się wszak zapominać, że zasada ustanawiania pełnomocnika według swobodnego uznania strony ( art. 86 k.p.c. ) doznaje w pewnych wypadkach ograniczenia. Może ono polegać na wyłączeniu działania przez stronę osobiście przez wprowadzenie obowiązkowego zastępstwa ( art. 87 1 k.p.c. ) albo na ograniczeniu swobody wyboru pełnomocnika przez określenie…
Fragment uzasadnienia
… Sądu Okręgowego w części odrzucającej i oddalającej apelację. W konsekwencji wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem tego wyroku, t.j. niezgodności z art. 359 § 1 k.c., art. 86 k.p.c. oraz art. 321 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawowym i praktycznie jedynym zarzutem skarżącego jest zarzut nieorzeczenia w postępowaniu przed sądami powszechnymi o odsetkach od zasądzonego odszkodowania. Istotnie, zarówno…
Fragment uzasadnienia
… orzeczenia wraz z uzasadnieniem stronie skarżącej. Pełnomocnikowi skarżącego nie przysługuje atrybut bycia „stroną skarżącą” w rozumieniu tego przepisu, gdyż zgodnie z art. 86 k.p.c., żaden pełnomocnik procesowy nie działa w imieniu własnym, lecz w imieniu strony, którą reprezentuje. Stronie przypisuje się wszelkie, nawet niekorzystne dla jej interesów, skutki działania czy też zaniechania pełnomocnika (por. postanowienie…
Wyświetlone orzeczenia: 6
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 86: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoNie, strona może działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocnika, wybór należy do niej.
Pełnomocnikiem może być każda osoba upoważniona przez stronę, często jest to adwokat lub radca prawny.
Tak, przedstawiciel ustawowy ma prawo działać osobiście przed sądem w imieniu strony.
Zwykle pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, aby było skuteczne przed sądem.
Tak, strona może w trakcie postępowania ustanowić nowego pełnomocnika zgodnie z przepisami.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 86