Co stanowi przepis
Art. 858 KPC reguluje sytuację majątkową osoby, której komornik powierzył dozór nad rzeczami zajętymi w toku egzekucji. Zgodnie z § 1 dozorca może żądać zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem rzeczy oraz wynagrodzenia za sam dozór, przy czym wysokość wynagrodzenia ma odpowiadać poniesionym trudom. Przepis wprowadza jednocześnie istotne wyłączenie: uprawnienia te nie przysługują dłużnikowi, członkom jego rodziny wspólnie z nim mieszkającym ani osobie trzeciej, u której rzecz zajęto. Paragraf 2 przesądza, że to komornik ustala zarówno sumę wydatków, jak i wysokość wynagrodzenia, a o swojej decyzji zawiadamia strony postępowania oraz dozorcę.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 858 KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy w ramach egzekucji z ruchomości doszło do zajęcia rzeczy i oddania ich pod dozór. Warunkiem powstania roszczenia jest faktyczne sprawowanie dozoru, a więc przechowywanie rzeczy, jej zabezpieczanie i dbanie o to, aby nie uległa uszkodzeniu lub utracie. Zwrot wydatków obejmuje realne, celowe koszty przechowywania, natomiast wynagrodzenie stanowi ekwiwalent nakładu pracy i uciążliwości związanych z pieczą nad rzeczą. Jeżeli dozór sprawuje sam dłużnik, jego domownik mieszkający z nim wspólnie albo osoba trzecia, u której rzecz zajęto, żadne z tych świadczeń nie przysługuje. O tym, jaka kwota jest należna, rozstrzyga komornik w toku postępowania egzekucyjnego, a nie sąd w odrębnym procesie.
Przykład
Komornik zajmuje w warsztacie samochodowym maszynę należącą do dłużnika i oddaje ją pod dozór przedsiębiorcy prowadzącemu magazyn, który dysponuje odpowiednim pomieszczeniem. Dozorca przez kilka miesięcy przechowuje maszynę w ogrzewanej hali, ponosi koszty jej zabezpieczenia i regularnie sprawdza jej stan. Po tym okresie zwraca się do komornika o zwrot wydatków oraz o wynagrodzenie za dozór, wskazując zakres wykonanych czynności. Komornik ocenia rozmiar trudów i ponoszonych kosztów, ustala konkretne kwoty i zawiadamia o tym wierzyciela, dłużnika oraz samego dozorcę.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że wynagrodzenie należy się każdemu, kto przechowuje zajętą rzecz. Tymczasem art. 858 § 1 KPC wprost wyłącza z tego kręgu dłużnika, jego wspólnie mieszkających bliskich oraz osobę trzecią, u której rzecz zajęto, co ma zapobiegać sztucznemu zwiększaniu kosztów egzekucji. Mylące bywa też utożsamianie zwrotu wydatków z wynagrodzeniem - są to dwa odrębne roszczenia, oparte na innych podstawach faktycznych. Nieporozumieniem jest wreszcie oczekiwanie, że wysokość świadczenia ustali się dowolnie według uznania dozorcy; kwotę określa komornik, kierując się rzeczywistymi trudami i kosztami. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy sporze co do wysokości należności, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
