Art. 853.

Co stanowi przepis

Art. 853 KPC reguluje sposób ustalenia wartości ruchomości zajętych w toku egzekucji. Zasadą wyrażoną w § 1 jest, że jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, oszacowania dokonuje sam komornik już przy czynności zajęcia, a ustaloną wartość wpisuje do protokołu zajęcia. Paragraf 2 przyznaje stronom prawo wniesienia zastrzeżeń do tego oszacowania - do protokołu przy zajęciu, a gdy nie jest to możliwe, w terminie trzech dni od dnia doręczenia odpisu protokołu zajęcia. Skutkiem skutecznego wniesienia zastrzeżeń jest zamieszczenie w protokole wzmianki o ich treści oraz wyznaczenie przez komornika biegłego. Zgodnie z § 3 komornik ma obowiązek pouczyć strony o sposobie i terminie wnoszenia zastrzeżeń, a jeżeli zajęcia dokonano pod nieobecność strony - przy doręczeniu protokołu zajęcia. Paragraf 4 przewiduje udział biegłego także wtedy, gdy komornik sam uzna to za potrzebne, oraz obligatoryjnie, gdy według oceny komornika wartość zajętej ruchomości przekracza dwadzieścia pięć tysięcy złotych. Jeżeli oszacowanie następuje już po sporządzeniu protokołu zajęcia, komornik dokonuje go w drodze postanowienia (§ 5).

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w egzekucji z ruchomości, a więc wtedy, gdy komornik zajmuje rzeczy ruchome dłużnika w celu ich późniejszej sprzedaży. Znajduje zastosowanie zarówno przy zajęciu dokonywanym w obecności dłużnika, jak i pod jego nieobecność - wówczas termin na zastrzeżenia biegnie od doręczenia odpisu protokołu. Warunkiem odstąpienia od reguły samodzielnego szacowania przez komornika jest istnienie przepisu szczególnego, wniesienie zastrzeżeń przez wierzyciela lub dłużnika albo przekroczenie progu kwotowego wskazanego w § 4. Oszacowanie ma znaczenie praktyczne, ponieważ od ustalonej wartości zależy między innymi cena wywołania przy sprzedaży licytacyjnej.

Przykład

Komornik zajmuje w mieszkaniu dłużnika telewizor, laptop i rower, wpisując do protokołu ich wartość ustaloną samodzielnie. Dłużnik jest obecny przy czynności i uważa, że laptop wart jest znacznie więcej, więc od razu zgłasza zastrzeżenia do protokołu zajęcia. Komornik zamieszcza wzmiankę o treści zastrzeżeń i wyznacza biegłego, który dokona oszacowania. Gdyby dłużnika nie było w domu, mógłby wnieść zastrzeżenia w ciągu trzech dni od doręczenia odpisu protokołu, o czym komornik powinien go pouczyć.

Częste nieporozumienia

Wiele osób sądzi, że wartość podaną przez komornika można kwestionować w dowolnym momencie postępowania - tymczasem art. 853 KPC wyznacza krótki, trzydniowy termin liczony od doręczenia protokołu. Mylne jest też przekonanie, że biegły uczestniczy w każdym zajęciu; komornik wzywa go, gdy uzna to za potrzebne, gdy wniesiono zastrzeżenia albo gdy wartość rzeczy według jego oceny przekracza dwadzieścia pięć tysięcy złotych. Nie należy również utożsamiać oszacowania z ceną, za jaką rzecz faktycznie zostanie sprzedana. Warto pamiętać, że późniejsze oszacowanie następuje w formie postanowienia, co ma znaczenie dla dalszego trybu czynności. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.