Art. 852.

Co stanowi przepis

Art. 852 KPC reguluje dalsze losy pieniędzy, które komornik zajął w toku egzekucji z ruchomości. Zgodnie z § 1 zasadą jest, że z zajętych pieniędzy komornik zaspokaja wierzycieli bezpośrednio, bez potrzeby przeprowadzania sprzedaży czy dodatkowych czynności - pieniądze są bowiem tym składnikiem majątku, który nie wymaga spieniężenia. Jeżeli jednak zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich wierzycieli, komornik nie może rozdysponować jej według własnego uznania: składa środki na rachunek depozytowy Ministra Finansów w celu przeprowadzenia podziału. Paragraf 2 przewiduje drugi przypadek złożenia pieniędzy do depozytu, a mianowicie zgłoszenie zarzutu, że osobie trzeciej przysługuje do zajętych pieniędzy prawo stanowiące przeszkodę do wydania ich wierzycielowi. W takiej sytuacji sąd postanowi wydać pieniądze wierzycielowi, jeżeli w ciągu miesiąca od złożenia ich na rachunek depozytowy nie zostanie złożone orzeczenie właściwego sądu zwalniające od zajęcia lub wstrzymujące wydanie pieniędzy. Paragraf 3 dodaje, że na postanowienie sądu co do wydania pieniędzy przysługuje zażalenie, a samo postanowienie staje się wykonalne dopiero z chwilą uprawomocnienia się.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wówczas, gdy przedmiotem zajęcia są pieniądze, na przykład gotówka odnaleziona u dłużnika podczas czynności terenowych. Pierwsza przesłanka dotyczy sytuacji, w której w egzekucji uczestniczy więcej niż jeden wierzyciel, a suma zajęta jest niewystarczająca - wtedy konieczny staje się podział, a środki trafiają do depozytu. Druga przesłanka wiąże się z podniesieniem zarzutu dotyczącego praw osoby trzeciej do zajętych pieniędzy; chodzi o twierdzenie, że pieniądze w rzeczywistości nie należą do dłużnika lub że osobie trzeciej przysługuje do nich prawo blokujące ich wydanie. Kluczowy jest wtedy miesięczny termin liczony od złożenia pieniędzy na rachunek depozytowy Ministra Finansów. Jeżeli w tym czasie nie zostanie przedstawione odpowiednie orzeczenie sądu, środki zostaną wydane wierzycielowi.

Przykład

Komornik prowadzi egzekucję przeciwko dłużnikowi i podczas czynności zajmuje w jego mieszkaniu gotówkę. Do sprawy przyłączyło się kilku wierzycieli, a zajęta suma nie wystarcza na pokrycie wszystkich należności, wobec czego komornik nie wypłaca jej żadnemu z nich, lecz składa ją na rachunek depozytowy Ministra Finansów w celu podziału. W trakcie postępowania małżonka dłużnika zgłasza zarzut, że część zajętych pieniędzy stanowi jej wyłączną własność, i zapowiada wystąpienie do sądu. Jeżeli w ciągu miesiąca od złożenia środków do depozytu nie zostanie złożone orzeczenie zwalniające je od zajęcia lub wstrzymujące ich wydanie, sąd postanowi wydać pieniądze wierzycielowi, a na to postanowienie przysługiwać będzie zażalenie.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że sam zarzut osoby trzeciej automatycznie blokuje wydanie pieniędzy na stałe - z art. 852 KPC wynika, że blokada trwa tylko przez miesiąc, o ile nie zostanie przedstawione orzeczenie właściwego sądu. Drugim nieporozumieniem jest zakładanie, że komornik może samodzielnie podzielić niewystarczającą kwotę pomiędzy wierzycieli; przepis wymaga wtedy złożenia jej do depozytu i przeprowadzenia podziału. Trzecim błędem jest sądzenie, że postanowienie sądu o wydaniu pieniędzy można wykonać od razu, podczas gdy staje się ono wykonalne dopiero po uprawomocnieniu. Warto też pamiętać, że złożenie środków do depozytu nie jest karą dla dłużnika ani formą umorzenia egzekucji, lecz zabezpieczeniem prawidłowego rozliczenia. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena praw osoby trzeciej i terminów wymaga analizy konkretnych okoliczności.