Art. 851.

Co stanowi przepis

Art. 851 KPC reguluje sytuację, w której ruchomości dłużnika zostały już wcześniej zajęte przez komornika w toku egzekucji, a mają zostać zajęte ponownie - tym razem na zaspokojenie innej, kolejnej wierzytelności. Przepis stanowi, że w takim wypadku komornik nie sporządza od nowa całej czynności zajęcia w terenie, lecz dokonuje nowego zajęcia przez zaznaczenie go w protokole pierwszego zajęcia. Oznacza to, że dokument pierwotnego zajęcia staje się nośnikiem informacji o wszystkich kolejnych zajęciach tych samych przedmiotów. Druga część art. 851 KPC przyznaje wierzycielowi uprawnienie do żądania, aby komornik sprawdził ruchomości objęte protokołem, a wynik takiego sprawdzenia komornik również stwierdza w tym samym protokole. Konstrukcja ta służy uproszczeniu czynności egzekucyjnych i uniknięciu powielania tych samych działań wobec tego samego majątku.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy wobec tego samego dłużnika prowadzone są co najmniej dwa postępowania egzekucyjne, a przedmiotem zainteresowania kolejnego wierzyciela są ruchomości już wcześniej zajęte. Warunkiem jest istnienie skutecznego, wcześniejszego zajęcia oraz protokołu, w którym ruchomości zostały opisane. Nowe zajęcie następuje z chwilą uczynienia odpowiedniej wzmianki w protokole, bez potrzeby ponownego fizycznego oznaczania przedmiotów. Uprawnienie do żądania sprawdzenia ruchomości przysługuje wierzycielowi, który chce upewnić się, że rzeczy wskazane w protokole nadal istnieją, znajdują się we wskazanym miejscu i odpowiadają opisowi. Sprawdzenie ma charakter czynności kontrolnej i jest dokumentowane adnotacją komornika.

Przykład

Komornik zajął u dłużnika prowadzącego warsztat samochodowy podnośnik i zestaw narzędzi na wniosek pierwszego wierzyciela, sporządzając protokół zajęcia. Kilka miesięcy później do tego samego komornika wpływa wniosek drugiego wierzyciela, który dysponuje odrębnym tytułem wykonawczym i wskazuje to samo wyposażenie warsztatu. Zamiast ponownie jechać na miejsce i od nowa opisywać te same rzeczy, komornik zaznacza nowe zajęcie w protokole pierwszego zajęcia. Drugi wierzyciel, obawiając się, że część narzędzi mogła zostać usunięta, żąda sprawdzenia ruchomości - komornik dokonuje oględzin i wynik odnotowuje w tym samym protokole.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że drugie zajęcie na podstawie art. 851 KPC daje kolejnemu wierzycielowi pierwszeństwo albo osłabia pozycję wierzyciela, który zajął rzeczy wcześniej. Przepis dotyczy wyłącznie techniki dokonania zajęcia, a nie kolejności zaspokojenia, którą regulują odrębne przepisy o podziale sumy uzyskanej z egzekucji. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie sprawdzenia ruchomości jako nowego zajęcia lub jako wyceny - jest to jedynie czynność kontrolna potwierdzająca stan rzeczy objętych protokołem. Nie należy też zakładać, że wzmianka w protokole ma słabszą moc niż odrębny protokół; jest to pełnoprawne zajęcie. W indywidualnej sprawie egzekucyjnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena skutków zajęcia zależy od okoliczności konkretnego postępowania.