Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
Jeżeli egzekucja prowadzona jest na podstawie tytułu egzekucyjnego lub innego dokumentu, któremu nie nadaje się klauzuli wykonalności, do ochrony praw dłużnika stosuje się odpowiednio przepisy art. 840 i art. 843.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Streszczenie
POZBAWIENIE WYKONALNOŚCI TYTUŁU WYKONAWCZEGO
Wyświetlone orzeczenia: 3
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 840(2): co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 840(2) KPC reguluje sytuację, w której egzekucja prowadzona jest na podstawie tytułu egzekucyjnego albo innego dokumentu, któremu w ogóle nie nadaje się klauzuli wykonalności. Przepis nakazuje, aby do ochrony praw dłużnika stosować odpowiednio art. 840 KPC, czyli regulację dotyczącą powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, oraz art. 843 KPC, który określa zasady dotyczące właściwości sądu i wymogów pozwu w sprawach przeciwegzekucyjnych. Innymi słowy, ustawodawca zamyka lukę: brak klauzuli wykonalności nie może oznaczać, że dłużnik zostaje pozbawiony sądowej drogi obrony przed egzekucją. Słowo "odpowiednio" oznacza, że przepisy te stosuje się z uwzględnieniem specyfiki danego dokumentu stanowiącego podstawę egzekucji, a nie w sposób dosłowny. Dzięki temu dłużnik może kwestionować zasadność samej egzekucji, a nie tylko poszczególne czynności komornika.
Art. 840(2) KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy podstawą prowadzenia egzekucji jest dokument, który z mocy przepisów szczególnych nie wymaga zaopatrzenia w klauzulę wykonalności, lecz sam w sobie uprawnia organ egzekucyjny do działania. Warunkiem skorzystania z tej ochrony jest istnienie po stronie dłużnika zarzutów o charakterze materialnoprawnym, a więc twierdzeń, że obowiązek stwierdzony dokumentem nie istnieje, wygasł albo nie może być egzekwowany. Typowe podstawy to spełnienie świadczenia, potrącenie, przedawnienie roszczenia czy zwolnienie z długu, o ile zdarzenia te nastąpiły w okolicznościach pozwalających na ich podniesienie. Przepis nie służy natomiast do kwestionowania samego sposobu działania komornika, bo temu służy skarga na czynności komornika. Znaczenie ma także zachowanie właściwej drogi procesowej i terminowość działania, ponieważ zakończenie egzekucji może pozbawić powództwo praktycznego sensu.
Wobec przedsiębiorcy prowadzona jest egzekucja na podstawie dokumentu, któremu przepisy szczególne nie nakazują nadawać klauzuli wykonalności. Przedsiębiorca dysponuje jednak potwierdzeniem przelewu wykazującym, że objęta egzekucją należność została w całości zapłacona jeszcze przed wszczęciem postępowania. Nie może w tej sytuacji złożyć klasycznego powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, bo tytułu wykonawczego w ogóle nie ma. Art. 840(2) KPC pozwala mu wystąpić do sądu z powództwem opartym odpowiednio na art. 840 KPC, wykazując, że obowiązek objęty egzekucją wygasł wskutek zapłaty.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że brak klauzuli wykonalności oznacza automatyczną wadliwość egzekucji - tak nie jest, ponieważ niektóre dokumenty stanowią podstawę egzekucji z mocy samej ustawy. Drugim błędem jest mylenie powództwa opartego na art. 840(2) KPC ze skargą na czynności komornika; te środki mają odmienny zakres i różne organy rozpoznające. Trzecie nieporozumienie dotyczy odesłania do art. 843 KPC: dłużnicy zapominają, że pozew musi zawierać wszystkie zarzuty, które można było zgłosić, pod rygorem ich utraty. Wreszcie samo wytoczenie powództwa nie wstrzymuje egzekucji - konieczne jest odrębne wnioskowanie o zabezpieczenie. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni dokumenty i dobierze właściwy środek obrony.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tak. Art. 840(2) KPC nakazuje stosować odpowiednio przepisy o powództwie przeciwegzekucyjnym również wtedy, gdy podstawą egzekucji jest dokument, któremu nie nadaje się klauzuli wykonalności.
Chodzi o zarzuty materialnoprawne, czyli twierdzenia, że obowiązek nie powstał, wygasł lub nie może być egzekwowany, na przykład wskutek zapłaty, potrącenia albo przedawnienia.
Nie następuje to automatycznie. Aby zatrzymać czynności egzekucyjne, trzeba odrębnie wystąpić o zabezpieczenie powództwa, a decyzję podejmuje sąd.
Powództwo z art. 840(2) KPC dotyczy istnienia samego obowiązku objętego egzekucją, a skarga na czynności komornika służy kwestionowaniu prawidłowości konkretnych czynności organu egzekucyjnego.
Tak. Odesłanie do art. 843 KPC oznacza, że w pozwie należy przytoczyć wszystkie zarzuty, które można było wówczas zgłosić, pod rygorem ich utraty.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 840(2)