Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
(uchylony)
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Art. 840(3) Kodeksu postępowania cywilnego został uchylony, co oznacza, że w aktualnym tekście ustawy nie ma pod tą jednostką redakcyjną żadnej treści normatywnej. W tekstach jednolitych i w wersjach elektronicznych ustawy w miejscu artykułu widnieje wyłącznie adnotacja "(uchylony)", która pełni funkcję porządkową. Ustawodawca zachowuje numerację, aby nie zaburzać odesłań do pozostałych przepisów i aby czytelnik widział, że jednostka o takim numerze istniała, lecz utraciła moc. Z uchylonego artykułu nie można zatem wywodzić żadnych praw ani obowiązków dotyczących zdarzeń zachodzących po dacie jego uchylenia. Trzeba przy tym pamiętać, że sam artykuł znajduje się w części Kodeksu poświęconej postępowaniu egzekucyjnemu, w sąsiedztwie regulacji dotyczących powództw przeciwegzekucyjnych.
Co do zasady art. 840(3) KPC nie ma już zastosowania, ponieważ przepis uchylony przestaje obowiązywać z dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Wyjątkiem są sytuacje, w których przepisy przejściowe nowelizacji nakazują stosować dotychczasowe brzmienie do spraw wszczętych i niezakończonych przed daną datą. Dlatego przy ocenie starszych postępowań egzekucyjnych lub sporów o czynności podjęte w przeszłości należy najpierw ustalić, jaki stan prawny obowiązywał w dniu danego zdarzenia. Praktycznym punktem wyjścia jest sprawdzenie w tekście ujednoliconym przypisu wskazującego ustawę, która dokonała uchylenia, oraz datę jej wejścia w życie. Dopiero po ustaleniu tej daty można stwierdzić, czy do konkretnej sprawy stosuje się przepisy dawne, czy nowe.
Dłużnik analizuje dokumenty z postępowania egzekucyjnego prowadzonego kilka lat temu i w piśmie komornika napotyka powołanie się na art. 840(3) KPC. Sprawdza aktualny tekst Kodeksu i widzi jedynie adnotację "(uchylony)", więc dochodzi do wniosku, że pismo zawierało błąd. W rzeczywistości powołanie mogło być prawidłowe w dacie sporządzenia pisma, jeżeli przepis wówczas obowiązywał, a został uchylony później. Aby to zweryfikować, dłużnik musi sięgnąć po wersję ustawy obowiązującą w dniu wydania pisma, a nie po wersję dzisiejszą.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że uchylenie artykułu automatycznie unieważnia wszystkie czynności dokonane wcześniej na jego podstawie - skutki prawne zdarzeń z przeszłości ocenia się co do zasady według prawa obowiązującego w chwili ich zaistnienia. Drugim jest założenie, że skoro przepis zniknął, dana instytucja prawna w ogóle nie istnieje; jej treść bywa przeniesiona do innego artykułu lub do odrębnej ustawy. Trzecim nieporozumieniem jest mylenie uchylenia z derogacją orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, która ma własne, odrębne skutki czasowe. Warto też uważać na starsze wzory pism i komentarze, które nadal odsyłają do nieobowiązujących jednostek redakcyjnych. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy chodzi o toczącą się egzekucję lub terminy procesowe, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Przepis został uchylony, a w tekście ustawy pozostaje jedynie adnotacja "(uchylony)". Nie wynikają z niego obecnie żadne prawa ani obowiązki.
Zachowanie numeracji jest zabiegiem techniki legislacyjnej. Dzięki temu nie trzeba przenumerowywać pozostałych przepisów i nie dezaktualizują się odesłania w innych aktach.
Zasadniczo nie. Skutki zdarzeń z przeszłości ocenia się według prawa obowiązującego w chwili ich zaistnienia, chyba że przepisy przejściowe stanowią inaczej.
Należy sięgnąć po wersję Kodeksu postępowania cywilnego obowiązującą w interesującej nas dacie oraz po ustawę nowelizującą, która dokonała uchylenia.
Nie powinno się powoływać uchylonej jednostki jako podstawy prawnej dla bieżących czynności. Wyjątkiem są sprawy, do których przepisy przejściowe nakazują stosować dotychczasowe regulacje.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 840(3)