Art. 830.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 830 Kodeksu postępowania cywilnego został uchylony, co oznacza, że w aktualnym tekście ustawy jednostka redakcyjna o tym numerze nie zawiera żadnej treści normatywnej. W miejscu przepisu ustawodawca pozostawił wyłącznie oznaczenie artykułu wraz z adnotacją "(uchylony)". Taki zabieg legislacyjny jest standardową techniką prawodawczą: numeracja kolejnych artykułów kodeksu nie ulega przesunięciu, dzięki czemu odwołania do pozostałych przepisów zachowują aktualność, a jednocześnie czytelnik widzi, że dana jednostka została usunięta z systemu prawnego. Z art. 830 KPC nie można zatem wywodzić żadnych praw ani obowiązków, nie stanowi on podstawy jakiegokolwiek wniosku, zarzutu czy rozstrzygnięcia sądu lub komornika.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Uchylony art. 830 KPC nie ma zastosowania do spraw prowadzonych obecnie. Jego numer zachowuje jedynie znaczenie historyczne i porządkowe - pojawia się w starszych aktach sprawy, dawnych wzorach pism, w publikacjach i komentarzach wydanych przed nowelizacją, a także w tekstach jednolitych ustawy publikowanych w wersjach archiwalnych. Znaczenie praktyczne ma tu ogólna zasada prawa międzyczasowego: o tym, czy do danej czynności procesowej stosuje się przepis w brzmieniu sprzed uchylenia, decydują przepisy przejściowe ustawy nowelizującej. Jeżeli więc ktoś analizuje postępowanie wszczęte przed wejściem w życie zmiany, powinien sięgnąć nie tylko do aktualnego tekstu kodeksu, lecz także do treści ustawy zmieniającej i wskazanej w niej daty wejścia w życie. W bieżącej praktyce sądowej powoływanie się na art. 830 KPC jako podstawę prawną jest jednak błędem.

Przykład zastosowania

Dłużnik przegląda dokumentację postępowania egzekucyjnego sprzed kilkunastu lat i znajduje w piśmie pełnomocnika odwołanie do art. 830 KPC. Chcąc sprawdzić, co przepis stanowił, otwiera aktualny tekst kodeksu i widzi wyłącznie adnotację "(uchylony)". W takiej sytuacji właściwym krokiem jest ustalenie, którą ustawą nowelizującą przepis został skreślony i od kiedy skutek ten nastąpił, a następnie sięgnięcie do wersji archiwalnej kodeksu obowiązującej w dacie sporządzenia pisma. Dopiero to pozwala odtworzyć ówczesny stan prawny; formułowanie dzisiaj wniosku opartego na tym artykule byłoby bezskuteczne, ponieważ sąd oceniałby żądanie według przepisów aktualnie obowiązujących.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu nadal figuruje w kodeksie, to przepis "nadal jakoś obowiązuje" - adnotacja "(uchylony)" oznacza wyłącznie zachowanie ciągłości numeracji. Drugim nieporozumieniem jest automatyczne założenie, że treść uchylonego przepisu przeniesiono do artykułu o sąsiednim numerze; ustawodawca mógł ją przenieść w zupełnie inne miejsce, zmodyfikować albo z niej zrezygnować. Trzecim błędem jest korzystanie z nieaktualnych wzorów pism i komentarzy bez sprawdzenia daty ich wydania, co prowadzi do powoływania nieistniejących podstaw prawnych i naraża na zarządzenie o zwrocie lub oddalenie wniosku. Warto też pamiętać, że uchylenie przepisu nie zawsze oznacza zmianę stanu prawnego co do meritum - czasem jest to wyłącznie zabieg porządkowy, a regulacja została ujęta w innej jednostce redakcyjnej. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy chodzi o czynności podjęte przed nowelizacją, warto skonsultować się z prawnikiem.