Art. 826.

Co stanowi przepis

Art. 826 KPC opisuje, co dzieje się z postępowaniem egzekucyjnym i jego dotychczasowymi efektami po tym, jak zostanie ono umorzone. Zgodnie z § 1 umorzenie powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, a więc odpadają skutki zajęć, dokonanych blokad rachunków czy zajęć wynagrodzenia. Umorzenie nie oznacza jednak, że wierzyciel traci prawo do dochodzenia swojej należności w drodze przymusu - może wszcząć egzekucję ponownie, chyba że z innych przyczyn egzekucja jest niedopuszczalna. Przepis zastrzega też wyraźnie, że umorzenie nie może naruszać praw osób trzecich, czyli podmiotów, które w toku postępowania nabyły określone uprawnienia. Paragraf 2 nakłada na komornika obowiązek niezwłocznego zawiadomienia o uchyleniu zajęcia tych osób trzecich, na których prawa i obowiązki zajęcie oddziaływało, i stosuje się go także wtedy, gdy postępowanie kończy się w inny sposób.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 826 KPC uruchamia się w każdym przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego, niezależnie od tego, czy nastąpiło ono z mocy prawa, na wniosek wierzyciela, czy z urzędu. Kluczowe jest uprawomocnienie się postanowienia o umorzeniu - dopiero wtedy komornik ma obowiązek wysłać zawiadomienia wskazane w § 2. Krąg adresatów tych zawiadomień przepis określa przykładowo: dozorca zajętej ruchomości, pracodawca, bank, dłużnik zajętej wierzytelności lub inna osoba obciążona obowiązkiem względem dłużnika z zajętego prawa. Zastrzeżenie o niedopuszczalności egzekucji z innych przyczyn oznacza, że sama możliwość ponownego wszczęcia nie jest bezwarunkowa i podlega ocenie na tle konkretnej sprawy.

Przykład

Komornik zajął wynagrodzenie dłużnika u pracodawcy oraz środki na jego rachunku bankowym. Wierzyciel zawarł z dłużnikiem porozumienie i złożył wniosek o umorzenie postępowania, które następnie zostało umorzone, a postanowienie się uprawomocniło. Na podstawie art. 826 § 1 KPC dokonane zajęcia zostają uchylone, a komornik - stosownie do § 2 - niezwłocznie zawiadamia o tym pracodawcę i bank, dzięki czemu pracodawca przestaje dokonywać potrąceń, a bank odblokowuje rachunek. Gdyby dłużnik przestał wykonywać porozumienie, wierzyciel co do zasady może ponownie złożyć wniosek egzekucyjny.

Częste nieporozumienia

Najczęstszy błąd to utożsamianie umorzenia egzekucji z wygaśnięciem długu - art. 826 KPC dotyczy wyłącznie postępowania, a nie samego zobowiązania, które nadal istnieje. Drugi błąd to oczekiwanie, że zajęcia znikną automatycznie w chwili złożenia wniosku o umorzenie; zawiadomienia wysyłane są po uprawomocnieniu się postanowienia. Mylne jest także przekonanie, że umorzenie zawsze przekreśla prawa osób trzecich nabyte w toku postępowania - przepis wprost chroni te prawa. Wreszcie nie każde umorzenie otwiera drogę do ponownej egzekucji, jeśli zachodzą inne przyczyny jej niedopuszczalności. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni konkretne okoliczności postępowania.