Art. 825.

Co stanowi przepis

Art. 825 KPC wskazuje sytuacje, w których organ egzekucyjny (najczęściej komornik sądowy) umarza postępowanie egzekucyjne w całości lub w części, ale wyłącznie na wniosek, a nie z własnej inicjatywy. Pierwsza podstawa to żądanie wierzyciela - to on dysponuje egzekucją i może w każdej chwili zrezygnować z jej dalszego prowadzenia. Jeżeli jednak egzekucję wszczęto z urzędu albo na żądanie uprawnionego organu, wniosek wierzyciela o umorzenie wymaga zgody sądu lub tego organu, który wszczęcia zażądał. Druga podstawa (pkt 1[1]) dotyczy dłużnika: może on żądać umorzenia, jeżeli przed dniem złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji roszczenie objęte tytułem wykonawczym uległo przedawnieniu, a wierzyciel nie wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że przed tym dniem doszło do zdarzenia przerywającego bieg przedawnienia. Trzecia podstawa (pkt 4) to posiadanie przez wierzyciela zastawu zabezpieczającego pełne zaspokojenie egzekwowanego roszczenia, chyba że egzekucja kierowana jest właśnie do przedmiotu zastawu. Punkty 2, 3 i 5 zostały uchylone i nie mają zastosowania.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się już po wszczęciu egzekucji, a więc wtedy, gdy postępowanie toczy się na podstawie tytułu wykonawczego. Kluczowe jest to, że umorzenie następuje na wniosek, więc bez inicjatywy wierzyciela, dłużnika albo uprawnionego podmiotu organ egzekucyjny nie zastosuje art. 825 KPC. Umorzenie może objąć całość postępowania albo tylko jego część, na przykład jeden ze sposobów egzekucji lub część dochodzonej kwoty. Przy podstawie z pkt 1[1] badany jest stan sprzed dnia złożenia wniosku egzekucyjnego, a ciężar wykazania przerwania biegu przedawnienia spoczywa na wierzycielu.

Przykład

Dłużnik otrzymuje zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z wynagrodzenia za pracę na podstawie nakazu zapłaty sprzed wielu lat. Analizując sprawę, stwierdza, że roszczenie przedawniło się jeszcze zanim wierzyciel złożył wniosek egzekucyjny, i składa u komornika wniosek o umorzenie postępowania w oparciu o art. 825 pkt 1[1] KPC. Wierzyciel zostaje wezwany do wykazania dokumentem, że wcześniej doszło do zdarzenia przerywającego bieg przedawnienia, na przykład do uznania długu. Jeżeli takiego dokumentu nie przedstawi, organ egzekucyjny umorzy postępowanie.

Częste nieporozumienia

Często zakłada się, że komornik sam zbada przedawnienie i umorzy egzekucję - tak nie jest, potrzebny jest wniosek dłużnika. Mylone bywa też umorzenie postępowania z pozbawieniem tytułu wykonawczego wykonalności, które następuje w odrębnym postępowaniu sądowym. Kolejnym błędem jest przekonanie, że wierzyciel zawsze może swobodnie umorzyć egzekucję wszczętą z urzędu - tam wymagana jest zgoda sądu lub uprawnionego organu. Wreszcie posiadanie zastawu nie blokuje egzekucji skierowanej do samego przedmiotu zastawu. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena podstaw umorzenia zależy od okoliczności konkretnego postępowania.