Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 809¹.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

Treść przepisu
Wyjaśnienie

§ 1.Utrwalaniu za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk podlega przebieg następujących czynności egzekucyjnych dokonywanych przez komornika poza kancelarią:

1)z udziałem dłużnika zmierzające do ustalenia jego stanu majątkowego;

2)zajęcie ruchomości;

3)wykonanie postanowienia o oddaniu ruchomości pod dozór innej osobie niż dłużnik;

4)licytacja ruchomości z wyłączeniem licytacji elektronicznej;

5)licytacja nieruchomości, chyba że jej przebieg jest utrwalany w sposób określony w art. 972 § 2;

6)oględziny nieruchomości;

7)wprowadzenie w zarząd nieruchomości w trybie art. 933;

8)opróżnienie pomieszczeń z osób lub rzeczy;

9)wydanie ruchomości i nieruchomości;

10)wprowadzenie w posiadanie;

11)przymusowe otwarcie pomieszczenia;

12)przeszukanie mieszkania lub pomieszczenia gospodarczego dłużnika.

§ 2.Komornik utrwala przebieg czynności w trybie określonym w § 1, również gdy wniosek taki złoży co najmniej jedna ze stron postępowania.

§ 3.Komornik uprzedza osoby uczestniczące w czynności o utrwalaniu przebiegu czynności, o których mowa w § 1 i 2. Komornik przerywa utrwalanie przebiegu czynności w miejscu zamieszkania dłużnika lub osoby trzeciej, jeżeli dłużnik lub ta osoba sprzeciwiają się temu, o czym należy te osoby pouczyć. Na żądanie osoby, która sprzeciwiła się utrwalaniu czynności, komornik podejmuje utrwalanie czynności na nowo, o czym należy te osoby pouczyć.

§ 4.W przypadku utrwalania za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk przebiegu czynności, w protokole zamieszcza się poza elementami wymienionymi w art. 809 pkt 1, 2 i 4–7 jedynie zwięzłe sprawozdanie z przebiegu czynności. Powyższe nie zwalnia z obowiązku sporządzenia pełnego protokołu zajęcia.

§ 5.Komornik umożliwia stronom i uczestnikom postępowania zapoznanie się z zapisem obrazu i dźwięku w siedzibie kancelarii komorniczej. Stronom ani uczestnikom postępowania nie wydaje się zapisu obrazu i dźwięku.

§ 6.Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje urządzeń i środków technicznych służących do utrwalania obrazu i dźwięku, sposób przechowywania, odtwarzania i kopiowania zapisów oraz sposób zapoznania się z zapisem obrazu i dźwięku, mając na uwadze konieczność właściwego zabezpieczenia utrwalonego obrazu i dźwięku przed utratą, zniekształceniem lub nieuprawnionym ujawnieniem oraz zapewnienie ochrony praw osób uczestniczących w postępowaniu oraz osób trzecich, których wizerunek został utrwalony.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 809(1) KPC wprowadza obowiązek utrwalania obrazu i dźwięku przy najbardziej wrażliwych czynnościach egzekucyjnych dokonywanych przez komornika poza kancelarią. Paragraf 1 wymienia zamknięty katalog takich czynności: m.in. czynności z udziałem dłużnika zmierzające do ustalenia jego stanu majątkowego, zajęcie ruchomości, oddanie ruchomości pod dozór innej osobie niż dłużnik, licytację ruchomości (poza licytacją elektroniczną), licytację nieruchomości, oględziny nieruchomości, wprowadzenie w zarząd nieruchomości, opróżnienie pomieszczeń z osób lub rzeczy, wydanie ruchomości i nieruchomości, wprowadzenie w posiadanie, przymusowe otwarcie pomieszczenia oraz przeszukanie mieszkania lub pomieszczenia gospodarczego dłużnika. Zgodnie z § 2 nagranie sporządza się także wtedy, gdy z wnioskiem wystąpi co najmniej jedna ze stron postępowania. Paragraf 4 przewiduje uproszczenie protokołu: obok elementów z art. 809 pkt 1, 2 i 4-7 zamieszcza się jedynie zwięzłe sprawozdanie z przebiegu czynności, co nie zwalnia jednak z obowiązku sporządzenia pełnego protokołu zajęcia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis dotyczy wyłącznie czynności wykonywanych w terenie, a nie czynności podejmowanych w kancelarii komorniczej. Komornik ma obowiązek uprzedzić osoby uczestniczące w czynności o tym, że jej przebieg jest utrwalany (§ 3). Jeżeli czynność odbywa się w miejscu zamieszkania dłużnika lub osoby trzeciej, osoby te mogą sprzeciwić się nagrywaniu, a komornik ma obowiązek wówczas przerwać utrwalanie oraz pouczyć o tym uprawnieniu. Sprzeciw nie jest nieodwołalny: na żądanie osoby, która wcześniej się sprzeciwiła, komornik podejmuje utrwalanie na nowo. Zapis jest udostępniany stronom i uczestnikom wyłącznie do odtworzenia w siedzibie kancelarii, a jego kopii nie wydaje się (§ 5). Szczegóły techniczne, w tym sposób przechowywania i odtwarzania nagrań, reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości wydane na podstawie § 6.

Przykład

Komornik przychodzi do mieszkania dłużnika w celu zajęcia ruchomości. Przed rozpoczęciem czynności informuje obecnych, że przebieg będzie rejestrowany kamerą, i poucza dłużnika, że jako osoba zamieszkująca lokal może się temu sprzeciwić. Dłużnik początkowo zgłasza sprzeciw, więc komornik wyłącza nagrywanie, a następnie - widząc spór co do tego, które przedmioty należą do domownika - sam żąda ponownego włączenia rejestracji. Później dłużnik przychodzi do kancelarii i odtwarza zapis, ale nie otrzymuje jego kopii na nośniku.

Częste nieporozumienia

Błędem jest zakładanie, że nagranie zawsze zastępuje protokół - art. 809(1) § 4 KPC pozwala jedynie na zwięzłe sprawozdanie, a protokół zajęcia nadal musi być pełny. Mylne jest też przekonanie, że sprzeciw wobec nagrywania można skutecznie zgłosić w każdym miejscu; prawo to dotyczy czynności w miejscu zamieszkania dłużnika lub osoby trzeciej. Nietrafne jest wreszcie oczekiwanie otrzymania pliku z nagraniem - ustawa wprost tego zakazuje. W indywidualnej sprawie egzekucyjnej warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy komornik musi nagrywać każdą czynność?

Nie. Obowiązek dotyczy wyłącznie czynności wymienionych w art. 809(1) § 1 KPC dokonywanych poza kancelarią. Nagranie sporządza się także wtedy, gdy zażąda tego co najmniej jedna ze stron postępowania.

Czy mogę sprzeciwić się nagrywaniu w moim mieszkaniu?

Tak. Dłużnik lub osoba trzecia mogą sprzeciwić się utrwalaniu czynności w swoim miejscu zamieszkania, a komornik ma obowiązek przerwać nagrywanie i pouczyć o tym uprawnieniu.

Czy sprzeciw wobec nagrywania jest ostateczny?

Nie. Na żądanie osoby, która wcześniej się sprzeciwiła, komornik podejmuje utrwalanie przebiegu czynności na nowo.

Czy dostanę kopię nagrania z czynności komornika?

Nie. Zgodnie z art. 809(1) § 5 KPC zapisu obrazu i dźwięku nie wydaje się stronom ani uczestnikom; można się z nim zapoznać w siedzibie kancelarii komorniczej.

Czy nagranie zastępuje protokół z czynności?

Nie w pełni. Protokół zawiera wtedy elementy z art. 809 pkt 1, 2 i 4-7 oraz zwięzłe sprawozdanie, ale pełny protokół zajęcia nadal trzeba sporządzić.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 809(1)

← Wróć do pełnej ustawy