Co dokładnie stanowi przepis
Art. 799 KPC reguluje zakres sposobów, w jakich może być prowadzona egzekucja sądowa po jej wszczęciu. Zgodnie z § 1 samo złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji (albo żądanie przeprowadzenia egzekucji z urzędu) otwiera drogę do stosowania wszystkich dopuszczalnych sposobów egzekucji, a więc na przykład zajęcia wynagrodzenia za pracę, rachunku bankowego, wierzytelności czy ruchomości. Wyjątkiem jest egzekucja z nieruchomości oraz z tych składników majątku, do których przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio - te sposoby wymagają wyraźnego wniosku wierzyciela. Przepis pozwala jednocześnie wierzycielowi wskazać samodzielnie wybrany sposób lub sposoby egzekucji, ograniczając w ten sposób pole działania organu egzekucyjnego. Na organ egzekucyjny nałożony został przy tym obowiązek stosowania sposobu najmniej uciążliwego dla dłużnika. Paragraf 2 daje dłużnikowi uprawnienie do żądania zawieszenia egzekucji z pozostałej części majątku, jeżeli egzekucja z jednej jego części oczywiście wystarcza na zaspokojenie wierzyciela.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Norma z art. 799 KPC znajduje zastosowanie od momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego i towarzyszy mu przez cały czas jego trwania. Odnosi się zarówno do egzekucji wszczynanej na wniosek wierzyciela, jak i tej prowadzonej z urzędu, gdy przepisy taki tryb przewidują. Kluczowe znaczenie ma ona wtedy, gdy dłużnik dysponuje majątkiem o zróżnicowanym charakterze, a organ egzekucyjny musi zdecydować, do których składników skierować czynności. Przepis aktualizuje się także wówczas, gdy wierzyciel chce sięgnąć do nieruchomości dłużnika - wtedy niezbędny jest odrębny, wyraźny wniosek. Uprawnienie z § 2 dłużnik może realizować w toku egzekucji, wykazując, że zajęty już składnik majątku w sposób oczywisty wystarcza na pokrycie należności.
Przykład
Wierzyciel składa wniosek o wszczęcie egzekucji należności pieniężnej i nie wskazuje w nim konkretnego sposobu. Komornik może wówczas zająć rachunek bankowy dłużnika, jego wynagrodzenie za pracę oraz ruchomości, natomiast nie może z własnej inicjatywy skierować egzekucji do mieszkania stanowiącego własność dłużnika. Jeżeli okaże się, że na zajętym rachunku znajduje się kwota wyraźnie przewyższająca dochodzoną należność wraz z kosztami, dłużnik może wystąpić o zawieszenie egzekucji z wynagrodzenia i z ruchomości. Organ egzekucyjny powinien przy tym wybierać rozwiązania najmniej dolegliwe, jeśli prowadzą one do tego samego rezultatu.
Częste nieporozumienia
Częstym błędem jest przekonanie, że komornik automatycznie zlicytuje nieruchomość dłużnika - bez wniosku wierzyciela nie ma do tego podstawy. Innym nieporozumieniem jest odczytywanie zasady najmniejszej uciążliwości jako prawa dłużnika do wskazania, z czego ma być prowadzona egzekucja; dłużnik takiego uprawnienia nie ma, a wybór sposobu należy do wierzyciela i organu egzekucyjnego. Mylnie zakłada się też, że wystarczy samo twierdzenie dłużnika, iż jeden składnik majątku pokryje dług - § 2 wymaga, aby było to oczywiste. Wreszcie zawieszenie egzekucji z części majątku nie oznacza jej umorzenia ani zwolnienia dłużnika z długu. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena zależy od konkretnego stanu majątkowego i przebiegu postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
