Co stanowi przepis
Art. 795(11c) Kodeksu postępowania cywilnego zawiera krótką, ale praktycznie istotną normę proceduralną. Przesądza on, że postanowienia, o których mowa w art. 795(11a) i art. 795(11b) KPC, sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że dla rozstrzygnięcia tych spraw nie jest konieczne wyznaczanie rozprawy ani wzywanie stron do osobistego stawiennictwa. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy oraz dokumentów i twierdzeń przedstawionych mu na piśmie. Przepis nie zmienia zakresu ani przesłanek merytorycznych rozstrzygnięcia - reguluje wyłącznie tryb, w jakim sąd podejmuje decyzję.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 795(11c) KPC stosuje się zawsze wtedy, gdy sąd ma wydać postanowienie należące do kategorii wskazanych w art. 795(11a) i art. 795(11b) KPC. Przepis ma charakter odsyłający, dlatego jego zastosowanie trzeba zawsze ustalać łącznie z treścią tych dwóch przepisów, które określają, o jakie konkretnie rozstrzygnięcia chodzi. Sam art. 795(11c) KPC nie tworzy odrębnej podstawy do wydania postanowienia, lecz przesądza formę procedowania. Skoro ustawodawca zdecydował o posiedzeniu niejawnym, jest to reguła, a nie jedynie możliwość pozostawiona uznaniu sądu. Rozwiązanie to służy przede wszystkim szybkości postępowania, co w sprawach związanych z wykonywaniem orzeczeń ma znaczenie kluczowe, ponieważ zwłoka może obniżyć skuteczność podejmowanych czynności.
Przykład
Załóżmy, że do sądu wpływa wniosek, którego rozpoznanie kończy się wydaniem postanowienia objętego zakresem art. 795(11a) KPC. Wnioskodawca oczekuje, że zostanie wyznaczona rozprawa i że będzie mógł ustnie przedstawić swoje racje przed sędzią. Sąd jednak, kierując się art. 795(11c) KPC, analizuje akta i złożone dokumenty, po czym wydaje postanowienie na posiedzeniu niejawnym, bez udziału stron. Wnioskodawca dowiaduje się o treści rozstrzygnięcia z doręczonego mu odpisu postanowienia, a swoje stanowisko powinien był wyczerpująco przedstawić już we wniosku i załączonych do niego dokumentach.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że posiedzenie niejawne oznacza rozstrzygnięcie tajne lub pozbawiające stronę praw procesowych. Tak nie jest - strona otrzymuje postanowienie i może korzystać ze środków zaskarżenia, jeżeli przysługują jej one na podstawie odrębnych przepisów. Drugim nieporozumieniem jest oczekiwanie, że sąd i tak wyznaczy rozprawę na wniosek strony; art. 795(11c) KPC formułuje regułę trybu niejawnego, a nie propozycję. Trzecim częstym błędem jest czytanie tego przepisu w oderwaniu od art. 795(11a) i art. 795(11b) KPC, co prowadzi do rozciągania trybu niejawnego na rozstrzygnięcia nim nieobjęte. Warto też pamiętać, że skoro sąd orzeka bez wysłuchania stron na rozprawie, ciężar rzetelnego udokumentowania stanowiska przesuwa się na etap pism procesowych. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni konkretny stan faktyczny i przysługujące środki prawne.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.