Co stanowi przepis
Art. 795(1) KPC wskazuje, kto i w jakim trybie wydaje zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego. Zgodnie z § 1, jeżeli tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie sądu albo ugoda zawarta przed sądem lub przez sąd zatwierdzona, a tytuł ten spełnia warunki przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 805/2004 w sprawie utworzenia Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych, zaświadczenie wydaje ten sam sąd, który orzeczenie wydał, przed którym ugodę zawarto albo który ugodę zatwierdził. Zaświadczenie wydawane jest wyłącznie na wniosek wierzyciela, a nie z urzędu. Paragraf 2 dotyczy sytuacji, gdy wniosek odnosi się do innego tytułu egzekucyjnego niż wymienione w § 1 - wówczas rozstrzyga sąd rejonowy, w którego okręgu tytuł został sporządzony. Przepis ma zatem charakter przede wszystkim kompetencyjny i porządkujący właściwość sądu.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 795(1) KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy wierzyciel dysponujący polskim tytułem egzekucyjnym zamierza doprowadzić do jego wykonania w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej bez potrzeby przeprowadzania tam odrębnego postępowania o uznanie lub stwierdzenie wykonalności. Warunkiem jest, aby roszczenie miało charakter bezsporny w rozumieniu rozporządzenia nr 805/2004 oraz aby spełnione zostały przewidziane w nim wymogi, w tym dotyczące doręczeń i pouczeń dłużnika. Przepis nie tworzy samodzielnych przesłanek materialnych - te wynikają z rozporządzenia unijnego, a art. 795(1) KPC wskazuje jedynie organ właściwy. Znaczenie ma także rodzaj tytułu: orzeczenia i ugody sądowe obsługuje sąd, który je wydał lub zatwierdził, natomiast pozostałe tytuły - sąd rejonowy miejsca sporządzenia tytułu.
Przykład
Przedsiębiorca z Poznania uzyskał prawomocny wyrok zasądzający zapłatę za dostarczony towar od kontrahenta prowadzącego działalność w Hiszpanii, który nie zakwestionował roszczenia w toku procesu. Ponieważ dłużnik nie ma majątku w Polsce, wierzyciel chce prowadzić egzekucję w Hiszpanii. Składa wniosek o wydanie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego do sądu w Poznaniu, który wydał wyrok, a nie do sądu hiszpańskiego. Po uzyskaniu zaświadczenia może skierować sprawę bezpośrednio do organu egzekucyjnego w Hiszpanii.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że zaświadczenie sąd wyda sam, z chwilą uprawomocnienia orzeczenia - potrzebny jest wniosek wierzyciela. Drugim jest mylenie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego z krajową klauzulą wykonalności; są to odrębne instytucje o różnych funkcjach. Trzecim - kierowanie wniosku do dowolnego sądu rejonowego, podczas gdy przy orzeczeniach i ugodach właściwy jest sąd, który je wydał lub zatwierdził. Częste jest też założenie, że każde roszczenie kwalifikuje się do tej ścieżki, tymczasem musi ono być bezsporne w rozumieniu rozporządzenia. W konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
