Art. 795⁹.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 795(9) Kodeksu postępowania cywilnego zawiera jedną, krótką normę: na postanowienie w przedmiocie wydania zaświadczenia przysługuje zażalenie. Oznacza to, że rozstrzygnięcie sądu dotyczące zaświadczenia nie jest ostateczne już na etapie jego wydania, lecz podlega kontroli w trybie zażaleniowym. Ustawodawca posłużył się sformułowaniem "w przedmiocie", które jest szersze niż samo "o wydanie" - obejmuje ono zarówno postanowienie uwzględniające wniosek i wydające zaświadczenie, jak i postanowienie odmawiające jego wydania. Przepis nie wprowadza własnych, odrębnych zasad wnoszenia zażalenia, a jedynie otwiera drogę do jego złożenia; pozostałe kwestie proceduralne regulują ogólne przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o zażaleniu. Konstrukcja ta jest typowa dla przepisów, które wskazują wyłącznie dopuszczalność środka zaskarżenia w danej kategorii spraw.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 795(9) KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy sąd wydał postanowienie rozstrzygające o zaświadczeniu, którego dotyczy dana grupa przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Warunkiem skorzystania z przepisu jest istnienie postanowienia sądu - samo złożenie wniosku ani czynności techniczne nie otwierają jeszcze drogi do zażalenia. Środek ten służy stronie lub uczestnikowi postępowania, który ma interes w zakwestionowaniu rozstrzygnięcia, a więc zarówno wnioskodawcy, któremu odmówiono zaświadczenia, jak i podmiotowi, który kwestionuje jego wydanie. Zażalenie należy wnieść w terminie i w sposób przewidziany w przepisach ogólnych o tym środku zaskarżenia, za pośrednictwem sądu, który wydał zaskarżone postanowienie. Uchybienie terminowi lub wymogom formalnym może prowadzić do odrzucenia zażalenia bez badania jego zasadności.

Przykład

Wierzyciel składa do sądu wniosek o wydanie zaświadczenia potrzebnego mu do dalszego prowadzenia sprawy, jednak sąd wydaje postanowienie odmawiające jego wydania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki ustawowe. Wierzyciel, nie zgadzając się z tą oceną, korzysta z art. 795(9) KPC i wnosi zażalenie, wskazując, jakie okoliczności jego zdaniem zostały pominięte lub błędnie ocenione. Sąd odwoławczy bada zasadność zarzutów i może zaskarżone postanowienie utrzymać albo je uchylić lub zmienić. Analogicznie, gdyby sąd zaświadczenie wydał, a druga strona twierdziła, że nie było ku temu podstaw, również ona może sięgnąć po zażalenie.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że zażalenie przysługuje wyłącznie przy odmowie wydania zaświadczenia - przepis mówi o postanowieniu "w przedmiocie" zaświadczenia, a więc obejmuje obie sytuacje. Drugim jest zakładanie, że skoro art. 795(9) KPC nie wskazuje terminu, zażalenie można wnieść w dowolnym czasie; terminy wynikają z przepisów ogólnych i są rygorystycznie stosowane. Trzecim nieporozumieniem jest utożsamianie zażalenia z ponownym wnioskiem o wydanie zaświadczenia - to dwie różne czynności o odmiennych skutkach. Warto też pamiętać, że wniesienie zażalenia samo w sobie nie przesądza o wyniku sprawy, lecz jedynie uruchamia kontrolę instancyjną. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni zasadność i sposób sformułowania zażalenia.