Art. 795⁸.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 795(8) KPC reguluje wydawanie zaświadczenia dotyczącego orzeczenia zapadłego w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń. Zgodnie z § 1 właściwy do wydania takiego zaświadczenia jest ten sąd, który wydał orzeczenie w tym postępowaniu, a więc nie sąd wyższej instancji ani sąd miejsca wykonania. Zaświadczenie wydawane jest na wniosek, co oznacza, że sąd nie sporządza go z urzędu, lecz dopiero po zgłoszeniu żądania przez zainteresowanego. Treść i formę zaświadczenia określają przepisy rozporządzenia nr 861/2007, do którego przepis wprost odsyła, a sąd bada, czy spełnione są warunki wskazane w tym rozporządzeniu. Paragraf 2 przewiduje, że postanowienie w tym przedmiocie może wydać także referendarz sądowy, co odciąża sędziów od czynności o charakterze w dużej mierze technicznym.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy sprawa była prowadzona w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń, a nie w zwykłym procesie czy w postępowaniu uproszczonym prawa krajowego. Konieczne jest istnienie orzeczenia wydanego w tym postępowaniu przez polski sąd oraz złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia. Sąd weryfikuje przesłanki wynikające z rozporządzenia nr 861/2007, a nie samodzielnie tworzy dodatkowe wymagania. Art. 795(8) KPC pełni więc funkcję przepisu wykonawczego, który wskazuje organ krajowy właściwy do dokonania czynności przewidzianej w prawie unijnym. Zaświadczenie służy następnie temu, aby orzeczenie mogło być uznane i wykonane w innym państwie członkowskim.

Przykład zastosowania

Przedsiębiorca z Polski sprzedał towar konsumentowi mającemu miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim i nie otrzymał zapłaty niewielkiej kwoty. Sprawa została rozpoznana przez polski sąd rejonowy w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń i zakończyła się wyrokiem zasądzającym należność. Aby prowadzić egzekucję za granicą, przedsiębiorca składa do tego samego sądu wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczącego orzeczenia. Sąd, a w praktyce często referendarz sądowy, po zbadaniu warunków z rozporządzenia nr 861/2007 wydaje zaświadczenie, które wierzyciel przedkłada organowi egzekucyjnemu w państwie wykonania.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że zaświadczenie sąd wydaje automatycznie wraz z orzeczeniem - art. 795(8) § 1 KPC wymaga wniosku. Drugim jest mylenie tego zaświadczenia z klauzulą wykonalności nadawaną orzeczeniom krajowym; są to odrębne instytucje o innej podstawie prawnej i innym zastosowaniu. Kolejne nieporozumienie dotyczy właściwości - wniosek należy kierować do sądu, który wydał orzeczenie, a nie do sądu miejsca zamieszkania dłużnika. Wreszcie fakt, że postanowienie może wydać referendarz sądowy, nie oznacza obniżenia rangi dokumentu ani ograniczenia środków zaskarżenia przewidzianych w Kodeksie postępowania cywilnego. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza przy egzekucji transgranicznej, warto skonsultować się z prawnikiem.