Art. 795⁶.

Co stanowi przepis

Art. 795(6) KPC dotyczy etapu, w którym europejski nakaz zapłaty wydany przez polski sąd ma zostać uznany za tytuł nadający się do wykonania. Zgodnie z § 1 sąd, który wydał taki nakaz, stwierdza jego wykonalność z urzędu, a więc bez konieczności składania wniosku przez wierzyciela. Warunkiem jest spełnienie przesłanek określonych w przepisach rozporządzenia nr 1896/2006, ustanawiającego postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty. Oznacza to, że polski przepis proceduralny nie tworzy własnych, dodatkowych kryteriów, lecz odsyła do regulacji unijnej, którą sąd stosuje bezpośrednio. Paragraf 2 przewiduje natomiast, że postanowienie w tym przedmiocie może wydać także referendarz sądowy, co odciąża sędziów od czynności o charakterze w znacznej mierze technicznym i formalnym.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy postępowanie toczyło się według reguł europejskiego nakazu zapłaty, a więc w transgranicznej sprawie cywilnej lub handlowej dotyczącej roszczenia pieniężnego. Sąd bada, czy nakaz został prawidłowo doręczony pozwanemu, czy upłynął termin na wniesienie sprzeciwu i czy sprzeciw nie został skutecznie złożony. Jeżeli te warunki są spełnione, sąd nie ma swobody decyzyjnej - stwierdzenie wykonalności następuje obligatoryjnie. Art. 795(6) KPC nie dotyczy natomiast zwykłego nakazu zapłaty wydanego w krajowym postępowaniu nakazowym czy upominawczym, gdzie obowiązują odrębne reguły. Nie reguluje też samego przebiegu egzekucji, lecz jedynie czynność poprzedzającą możliwość jej wszczęcia.

Przykład

Polska spółka transportowa dochodzi zapłaty za usługi od kontrahenta mającego siedzibę w innym państwie członkowskim i uzyskuje europejski nakaz zapłaty wydany przez sąd w Polsce. Nakaz zostaje doręczony dłużnikowi, który w wyznaczonym terminie nie wnosi sprzeciwu. Sąd, bez oczekiwania na wniosek spółki, sprawdza z urzędu, czy doręczenie odpowiadało wymogom rozporządzenia nr 1896/2006 i czy termin faktycznie upłynął, a następnie wydaje postanowienie stwierdzające wykonalność nakazu. Czynność tę może wykonać również referendarz sądowy, a wierzyciel otrzymuje dokument pozwalający mu prowadzić egzekucję.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że wierzyciel musi złożyć osobny wniosek o stwierdzenie wykonalności - art. 795(6) § 1 KPC wyraźnie mówi o działaniu z urzędu. Drugie nieporozumienie polega na utożsamianiu stwierdzenia wykonalności z nadaniem klauzuli wykonalności w rozumieniu przepisów krajowych; są to instytucje odrębne, oparte na innej podstawie prawnej. Mylące bywa również przekonanie, że postanowienie referendarza sądowego ma słabszą moc niż orzeczenie sędziego - § 2 zrównuje kompetencję do jego wydania. Wreszcie strony zakładają czasem, że na tym etapie sąd ponownie bada zasadność roszczenia, podczas gdy kontrola ogranicza się do przesłanek formalnych wynikających z rozporządzenia. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy wątpliwościach co do prawidłowości doręczenia, warto skonsultować się z prawnikiem.