Co stanowi przepis
Art. 795(5) KPC dotyczy sytuacji, w której tytuł egzekucyjny został wcześniej opatrzony zaświadczeniem europejskiego tytułu egzekucyjnego, a następnie jego wykonalność odpadła w całości lub została ograniczona. Paragraf 1 nakazuje stosować odpowiednio przepisy art. 795(1)-795(2a) KPC do wydawania zaświadczeń przewidzianych w rozporządzeniu nr 805/2004, które dokumentują właśnie utratę lub ograniczenie wykonalności. Oznacza to, że tryb postępowania, właściwość sądu oraz zasady rozpoznania wniosku są w tym zakresie takie same jak przy wydawaniu samego zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego, z uwzględnieniem odmienności wynikających z odmiennego celu tej czynności. Przepis dodaje jednak istotną modyfikację: wniosek o wydanie takiego zaświadczenia może złożyć także dłużnik, a nie wyłącznie wierzyciel. Paragraf 2 przewiduje, że na postanowienie w przedmiocie wydania tego zaświadczenia przysługuje zażalenie, co obejmuje zarówno postanowienie uwzględniające wniosek, jak i odmawiające jego uwzględnienia.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Norma znajduje zastosowanie wtedy, gdy w obrocie funkcjonuje już tytuł egzekucyjny zaopatrzony w zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego, a więc dokument, który może być wykonywany w innych państwach członkowskich bez odrębnego stwierdzania wykonalności. Warunkiem sięgnięcia po art. 795(5) KPC jest zdarzenie, które powoduje, że tytuł ten przestał być wykonalny albo jego wykonalność została zawężona, na przykład w wyniku późniejszego orzeczenia sądu krajowego. Zainteresowanym uzyskaniem zaświadczenia jest zwykle dłużnik, ponieważ to on ponosi ryzyko prowadzenia przeciwko niemu egzekucji za granicą na podstawie tytułu, który już nie powinien być wykonywany. Przepis wprost przyznaje mu legitymację do złożenia wniosku, co ma znaczenie praktyczne, bo wierzyciel z reguły nie jest zainteresowany taką inicjatywą. Ponieważ rozstrzygnięcie zapada w formie postanowienia, strona niezadowolona z wyniku może uruchomić kontrolę instancyjną w drodze zażalenia.
Przykład
Przedsiębiorca uzyskał w Polsce nakaz zapłaty, który następnie został opatrzony zaświadczeniem europejskiego tytułu egzekucyjnego, aby prowadzić egzekucję wobec kontrahenta mającego majątek w innym państwie członkowskim. Później sąd, w wyniku dalszego postępowania, uchylił wykonalność tego tytułu w części dotyczącej odsetek. Dłużnik, chcąc wykazać przed zagranicznym organem egzekucyjnym, że tytuł nie może być już wykonywany w pełnym zakresie, składa na podstawie art. 795(5) KPC wniosek o wydanie zaświadczenia o ograniczeniu wykonalności. Gdyby sąd odmówił wydania zaświadczenia, dłużnikowi przysługuje zażalenie na to postanowienie.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest utożsamianie zaświadczenia z art. 795(5) KPC z samym uchyleniem zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego - to odrębne instrumenty o różnych funkcjach. Drugim jest przekonanie, że wniosek może złożyć wyłącznie wierzyciel, podczas gdy przepis wprost dopuszcza wniosek dłużnika. Trzecim nieporozumieniem jest założenie, że wydanie zaświadczenia samo w sobie zmienia treść orzeczenia - dokumentuje ono jedynie stan, który wynika z wcześniejszego rozstrzygnięcia. Warto też pamiętać, że odesłanie do art. 795(1)-795(2a) KPC ma charakter odpowiedni, więc nie każdy element tamtej procedury stosuje się wprost. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
