Art. 795³.

Co stanowi przepis

Art. 795(3) KPC reguluje dwie kwestie proceduralne związane z odmową wydania zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego. Zgodnie z § 1 postanowienie, którym sąd odmawia wydania takiego zaświadczenia, doręcza się wyłącznie wierzycielowi. Oznacza to, że dłużnik nie otrzymuje odpisu tego orzeczenia i nie jest o nim formalnie zawiadamiany. Paragraf 2 przyznaje wierzycielowi zażalenie na postanowienie odmowne, a jednocześnie wyłącza obowiązek doręczenia dłużnikowi odpisu tego zażalenia. Konstrukcja przyjęta w art. 795(3) KPC opiera się na założeniu, że odmowa wydania zaświadczenia nie pogarsza sytuacji dłużnika, więc nie ma potrzeby angażowania go w to stadium postępowania.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wtedy, gdy wierzyciel dysponujący orzeczeniem lub innym tytułem wykonalnym w Polsce wystąpił o wydanie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego, aby móc prowadzić egzekucję w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej bez odrębnego postępowania o stwierdzenie wykonalności. Jeżeli sąd uzna, że nie zostały spełnione przesłanki przewidziane w przepisach unijnych, wydaje postanowienie odmowne i to właśnie do niego odnosi się art. 795(3) KPC. Norma ta ma charakter wyłącznie procesowy: nie przesądza o istnieniu roszczenia ani o wykonalności tytułu w Polsce. Zażalenie przysługuje tylko wierzycielowi, ponieważ tylko on jest podmiotem, którego interes prawny został naruszony odmową. Termin i tryb wniesienia zażalenia wynikają z ogólnych przepisów o zażaleniu.

Przykład

Przedsiębiorca z Poznania uzyskał prawomocny nakaz zapłaty przeciwko kontrahentowi, który przeniósł majątek do Hiszpanii. Aby prowadzić tam egzekucję, składa wniosek o wydanie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego, jednak sąd odmawia, uznając, że roszczenie nie jest bezsporne w rozumieniu przepisów unijnych. Postanowienie trafia wyłącznie do przedsiębiorcy jako wierzyciela; dłużnik w Hiszpanii nie otrzymuje żadnego pisma w tej sprawie. Przedsiębiorca wnosi zażalenie i nie musi dołączać odpisu dla dłużnika ani doręczać mu pisma we własnym zakresie.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że skoro postępowanie toczy się między dwiema stronami, to każde orzeczenie musi być doręczone obu z nich - art. 795(3) KPC wprowadza tu wyraźny wyjątek. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie odmowy wydania zaświadczenia jako uchylenia lub podważenia samego tytułu wykonawczego; tytuł nadal obowiązuje i może być egzekwowany w Polsce. Zdarza się także, że wierzyciele dołączają do zażalenia odpis dla dłużnika, co jest zbędne wobec wyraźnego brzmienia § 2. Wreszcie dłużnicy bywają przekonani, że mogą zaskarżyć takie postanowienie - uprawnienie to przysługuje wyłącznie wierzycielowi. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy egzekucji transgranicznej, warto skonsultować się z prawnikiem.