Co stanowi przepis
Art. 795(17) KPC dotyczy sytuacji, w której środek ochrony w sprawach cywilnych, wydany w jednym państwie członkowskim Unii Europejskiej, przestaje w pełni obowiązywać w państwie pochodzenia. Paragraf 1 nakazuje odpowiednie stosowanie art. 795(14) KPC do wydawania zaświadczeń przewidzianych w rozporządzeniu nr 606/2013, które potwierdzają zawieszenie, ograniczenie lub uchylenie środka ochrony. Oznacza to, że tryb postępowania, właściwość organu oraz zasady rozpoznania wniosku, ustalone dla zaświadczeń o samym środku ochrony, znajdują zastosowanie także do zaświadczeń o zmianie losów tego środka. Paragraf 2 przyznaje uczestnikom postępowania środek zaskarżenia: na postanowienie w przedmiocie wydania takiego zaświadczenia przysługuje zażalenie. Przepis ma więc charakter proceduralny i porządkujący - nie tworzy nowego rodzaju ochrony, lecz zapewnia, aby informacja o osłabieniu lub ustaniu środka ochrony mogła zostać w sposób sformalizowany przekazana za granicę.
Kiedy ma zastosowanie
Przepis stosuje się wtedy, gdy w Polsce jako państwie pochodzenia orzeczono środek ochrony objęty rozporządzeniem nr 606/2013 (dotyczącym wzajemnego uznawania środków ochrony w sprawach cywilnych), a następnie ten środek został zawieszony, ograniczony w zakresie lub uchylony. Warunkiem praktycznym jest istnienie potrzeby, by o takiej zmianie dowiedziało się inne państwo członkowskie, w którym środek ochrony był lub miał być wykonywany. Wniosek o zaświadczenie składa zainteresowany, a sąd rozpoznaje go w trybie wynikającym z odesłania do art. 795(14) KPC. Postanowienie sądu - zarówno wydające zaświadczenie, jak i odmawiające jego wydania - podlega kontroli instancyjnej w drodze zażalenia.
Przykład
Wobec pana Adama polski sąd orzekł zakaz zbliżania się do byłej partnerki i zakaz kontaktowania się z nią, a kobieta uzyskała zaświadczenie pozwalające powołać się na ten środek po przeprowadzce do innego państwa Unii. Po pewnym czasie sąd ograniczył zakaz, dopuszczając kontakt wyłącznie w sprawach dotyczących wspólnego dziecka. Pan Adam może wystąpić o zaświadczenie potwierdzające to ograniczenie, aby organy państwa wykonania nie egzekwowały środka w pierwotnym, szerszym kształcie. Gdyby sąd odmówił wydania zaświadczenia, na takie postanowienie służy zażalenie na podstawie art. 795(17) § 2 KPC.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że samo uchylenie środka ochrony automatycznie wywołuje skutek za granicą - konieczne jest zaświadczenie, aby organy innego państwa miały pewny dokument potwierdzający zmianę. Drugim jest mylenie zaświadczenia z orzeczeniem: sąd nie rozstrzyga w tym postępowaniu ponownie o zasadności ochrony, lecz potwierdza stan wynikający z wcześniejszego rozstrzygnięcia. Trzecim nieporozumieniem bywa założenie, że postanowienie w tej sprawie jest niezaskarżalne, podczas gdy § 2 wprost przewiduje zażalenie. Warto też pamiętać, że odesłanie do art. 795(14) KPC ma charakter odpowiedni, co oznacza uwzględnienie odmienności przedmiotu zaświadczenia. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
