Art. 794².

Co stanowi przepis

Art. 794² KPC porządkuje zasady doręczania postanowień zapadających na posiedzeniach niejawnych w postępowaniach klauzulowych, czyli w sprawach o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności. Zgodnie z § 1 takie postanowienia sąd doręcza wyłącznie wierzycielowi, a nie obu stronom, jak dzieje się to w zwykłym postępowaniu rozpoznawczym. Wyjątek dotyczy postanowienia co do nadania klauzuli wykonalności, o której mowa w art. 783 § 4 - doręcza się je w sposób przewidziany w art. 131¹, a więc z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego. Paragraf 2 przewiduje, że jeżeli klauzulę nadano w uproszczonej formie wskazanej w art. 783 § 3 albo § 3¹, uzasadnienie sporządza się i doręcza wierzycielowi tylko na jego wniosek złożony w terminie tygodniowym od wydania mu tytułu wykonawczego albo doręczenia zawiadomienia o utworzeniu tytułu wykonawczego w systemie teleinformatycznym. Paragraf 3 zabezpiecza interes dłużnika: może on żądać sporządzenia uzasadnienia postanowienia o nadaniu klauzuli i doręczenia postanowienia z uzasadnieniem w terminie tygodnia od doręczenia mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy sąd orzeka w postępowaniu klauzulowym na posiedzeniu niejawnym, a więc bez rozprawy i bez udziału stron. Dotyczy zarówno postanowień o nadaniu klauzuli wykonalności, jak i innych rozstrzygnięć zapadających w tym dziale Kodeksu. Kluczowe znaczenie ma sposób nadania klauzuli: przy klauzuli nadawanej w formie uproszczonej, bez odrębnej sentencji, uzasadnienie nie powstaje z urzędu, lecz dopiero na wniosek. Terminy tygodniowe biegną od różnych zdarzeń - dla wierzyciela od wydania tytułu wykonawczego lub zawiadomienia o jego utworzeniu w systemie, dla dłużnika od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Jeżeli postanowienie wydano bez spisywania odrębnej sentencji, dłużnikowi doręcza się wyłącznie uzasadnienie.

Przykład

Przedsiębiorca uzyskał prawomocny nakaz zapłaty i złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności. Sąd nadał klauzulę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym i wydał wierzycielowi tytuł wykonawczy, nie doręczając niczego dłużnikowi. Dłużnik dowiedział się o sprawie dopiero z zawiadomienia komornika o wszczęciu egzekucji; w ciągu siedmiu dni od jego doręczenia złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia o nadaniu klauzuli. Dzięki temu poznał motywy rozstrzygnięcia i mógł rozważyć złożenie zażalenia, a wierzyciel, który nie potrzebował uzasadnienia, w ogóle o nie nie wnosił.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że dłużnik zawsze otrzyma postanowienie klauzulowe od sądu - art. 794² KPC wyraźnie stanowi inaczej. Drugim jest mylenie terminu na wniosek o uzasadnienie z terminem na zaskarżenie rozstrzygnięcia; są to odrębne etapy. Zdarza się też liczenie tygodniowego terminu dłużnika od dnia wydania postanowienia, podczas gdy biegnie on od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Wreszcie strony bywają zaskoczone, że przy braku odrębnej sentencji doręcza się im samo uzasadnienie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.