Art. 794¹.

Co stanowi przepis

Art. 794(1) KPC dotyczy losu rozstrzygnięcia o kosztach zawartego w postanowieniu o nadaniu klauzuli wykonalności. Zgodnie z § 1 postanowienie to w tej części, w jakiej przyznano w nim wierzycielowi zwrot kosztów postępowania, podlega wykonaniu bez potrzeby zaopatrywania go w klauzulę wykonalności. Oznacza to, że wierzyciel nie musi wszczynać kolejnego, odrębnego postępowania klauzulowego wyłącznie po to, aby móc egzekwować zasądzone koszty postępowania o nadanie klauzuli. Paragraf 2 uzupełnia tę regułę na wypadek, gdy postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności wydawane jest w sposób określony w art. 783 § 3 albo § 3(1) KPC - wówczas rozstrzygnięcie o przyznaniu wierzycielowi zwrotu kosztów umieszcza się w samej klauzuli wykonalności. Dzięki temu treść dotycząca kosztów jest widoczna w dokumencie, którym wierzyciel posługuje się wobec organu egzekucyjnego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wtedy, gdy sąd, rozpoznając wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, jednocześnie orzeka o kosztach tego postępowania na rzecz wierzyciela. Warunkiem jest więc istnienie w postanowieniu klauzulowym pozytywnego rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów. Norma z § 1 działa z mocy prawa - nie wymaga odrębnego wniosku wierzyciela ani dodatkowej decyzji sądu. Paragraf 2 znajduje zastosowanie w tych układach procesowych, w których klauzula wykonalności przybiera postać przewidzianą w art. 783 § 3 albo 3(1) KPC, a więc gdy dokument klauzuli jest jedynym nośnikiem treści rozstrzygnięcia. W pozostałych sytuacjach wystarczy samo postanowienie wraz z rozstrzygnięciem o kosztach.

Przykład

Wierzyciel dysponuje prawomocnym wyrokiem zasądzającym na jego rzecz należność i składa wniosek o nadanie temu wyrokowi klauzuli wykonalności. Sąd wniosek uwzględnia i jednocześnie przyznaje wierzycielowi od dłużnika zwrot kosztów postępowania klauzulowego. Wierzyciel może następnie skierować do komornika wniosek egzekucyjny obejmujący zarówno należność z wyroku, jak i te koszty, nie występując o osobną klauzulę wykonalności dla samego rozstrzygnięcia o kosztach. Gdyby klauzula została wydana w trybie art. 783 § 3 albo 3(1) KPC, informacja o przyznanych kosztach znalazłaby się bezpośrednio w treści klauzuli.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że każde rozstrzygnięcie o kosztach wymaga własnej klauzuli wykonalności - art. 794(1) § 1 KPC wprost tę potrzebę wyłącza w opisanym zakresie. Drugim jest założenie, że przepis dotyczy kosztów całego procesu; odnosi się on wyłącznie do kosztów postępowania o nadanie klauzuli wykonalności. Zdarza się też mylne przyjęcie, że skoro koszty podlegają wykonaniu bez klauzuli, to nie trzeba ich wykazywać wobec komornika - wierzyciel nadal musi przedstawić dokument, z którego wynika rozstrzygnięcie. Wreszcie § 2 bywa odczytywany jako odrębna podstawa przyznania kosztów, podczas gdy reguluje on jedynie miejsce zamieszczenia tego rozstrzygnięcia. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.