Art. 794.

Co stanowi przepis

Art. 794 KPC reguluje sytuację, w której tytuł wykonawczy, czyli tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, został utracony. Przepis przewiduje, że ponowne wydanie takiego tytułu w miejsce utraconego jest możliwe wyłącznie na podstawie postanowienia sądu. Co istotne, postanowienie to może zapaść dopiero po przeprowadzeniu rozprawy, a nie na posiedzeniu niejawnym, co odróżnia tę procedurę od zwykłego nadawania klauzuli wykonalności. Na dokumencie wydanym ponownie sąd zamieszcza wzmiankę o tym, że został on wydany zamiast tytułu pierwotnego. Ostatnie zdanie art. 794 KPC zawęża przedmiot postępowania: sąd ogranicza badanie do faktu utraty tytułu wykonawczego i nie rozstrzyga ponownie o zasadności samego roszczenia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy tytuł wykonawczy przestał istnieć w obrocie w sposób niezależny od woli wierzyciela lub w wyniku zdarzenia losowego: został zagubiony, zniszczony, skradziony albo zaginął w przesyłce. Warunkiem uwzględnienia wniosku jest wykazanie przed sądem, że dokument faktycznie został utracony, a więc że nie znajduje się on w dyspozycji wnioskodawcy ani innego podmiotu, który mógłby go wykorzystać. Postępowanie to nie służy uzyskaniu drugiego, dodatkowego tytułu obok istniejącego - temu celowi służą odrębne regulacje o dalszych tytułach wykonawczych. Rozprawa ma pozwolić na wysłuchanie stanowiska dłużnika, dla którego istnienie dwóch tożsamych dokumentów mogłoby oznaczać ryzyko podwójnej egzekucji. Sąd bada wyłącznie okoliczności utraty, a nie to, czy dług nadal istnieje lub w jakiej wysokości.

Przykład

Wierzyciel dysponował wyrokiem z klauzulą wykonalności i przesłał oryginał dokumentu do komornika, jednak przesyłka zaginęła i nigdy nie dotarła do kancelarii. Wierzyciel nie może złożyć wniosku egzekucyjnego, ponieważ nie posiada oryginału tytułu wykonawczego. Składa więc do sądu wniosek o ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego, dołączając potwierdzenie nadania przesyłki i informację operatora pocztowego o jej zaginięciu. Sąd wyznacza rozprawę, zawiadamia dłużnika, ustala, że dokument rzeczywiście został utracony, i wydaje postanowienie, na podstawie którego powstaje nowy tytuł ze wzmianką, że wydano go zamiast pierwotnego.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że utracony tytuł można odtworzyć nieformalnie, prosząc sekretariat sądu o kolejny odpis z klauzulą - art. 794 KPC wymaga postanowienia sądu wydanego po rozprawie. Drugim nieporozumieniem jest oczekiwanie, że w tym postępowaniu można podnosić zarzuty co do istnienia lub wysokości długu; służą temu inne środki, na przykład powództwo przeciwegzekucyjne. Zdarza się też mylenie ponownego wydania tytułu z wydaniem dalszego tytułu wykonawczego, który dotyczy egzekucji z kilku składników majątku lub prowadzonej przez kilku wierzycieli. Wreszcie sam wniosek nie wystarcza - konieczne jest uprawdopodobnienie okoliczności utraty dokumentu. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.