Art. 790.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 790 Kodeksu postępowania cywilnego został uchylony, co oznacza, że w obecnym brzmieniu ustawy nie zawiera on żadnej treści normatywnej. W tekście aktu prawnego pozostaje wyłącznie jednostka redakcyjna z oznaczeniem numeru oraz adnotacją "(uchylony)". Ustawodawca stosuje taki zabieg po to, aby zachować dotychczasową numerację pozostałych artykułów kodeksu i nie zmuszać do przenumerowania całej ustawy po każdej nowelizacji. W praktyce oznacza to, że art. 790 KPC nie kreuje żadnych praw ani obowiązków, nie może być samodzielną podstawą wniosku, żądania czy orzeczenia sądu. Odwołanie się do niego w piśmie procesowym jest bezprzedmiotowe, ponieważ norma, która wcześniej wynikała z tego przepisu, została usunięta z systemu prawa.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 790 KPC nie ma zastosowania do spraw prowadzonych na podstawie obecnie obowiązującego stanu prawnego. Odniesienie do uchylonego przepisu może pojawić się jedynie wyjątkowo, gdy przepisy przejściowe konkretnej nowelizacji nakazują stosowanie dawnych regulacji do czynności podjętych lub postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie. W takich sytuacjach kluczowe jest ustalenie, jaka wersja kodeksu obowiązywała w dacie zdarzenia i co dokładnie stanowiły przepisy wprowadzające zmianę. Poza tym uchylona jednostka redakcyjna zachowuje znaczenie historyczne i porównawcze: bywa przywoływana w piśmiennictwie oraz w starszych orzeczeniach i dokumentach, które powstały, gdy przepis jeszcze obowiązywał. Dla bieżącej praktyki oznacza to konieczność każdorazowego sprawdzenia, jaki przepis reguluje daną kwestię obecnie.

Przykład

Osoba przygotowująca wniosek w sprawie egzekucyjnej odnajduje w starszym poradniku odesłanie do art. 790 KPC i chce powołać ten przepis jako podstawę swojego żądania. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu Kodeksu postępowania cywilnego okazuje się, że przy tym artykule widnieje wyłącznie adnotacja "(uchylony)". Powołanie takiej podstawy nie wywoła zamierzonego skutku, ponieważ sąd bada wniosek według przepisów obowiązujących, a nie według nieistniejącej już normy. Właściwym rozwiązaniem jest odnalezienie przepisu, który obecnie reguluje daną kwestię, i wskazanie go w piśmie, ewentualnie opisanie okoliczności faktycznych bez przywoływania nieaktualnej podstawy prawnej.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest korzystanie z nieaktualnych wydruków, komentarzy lub wzorów pism, w których art. 790 KPC nadal figuruje z pełną treścią. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że skoro numer artykułu pozostał w kodeksie, to przepis wciąż w jakimś zakresie obowiązuje - tak nie jest, pusta jednostka redakcyjna ma wyłącznie funkcję porządkową. Zdarza się także mylenie uchylenia przepisu z jego zmianą: w pierwszym przypadku norma znika, w drugim otrzymuje nowe brzmienie pod tym samym numerem. Warto również pamiętać, że uchylenie nie zawsze oznacza rezygnację z regulowania danej materii - bywa, że treść została przeniesiona do innego artykułu albo do odrębnej ustawy. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy w grę wchodzą przepisy przejściowe i ustalenie stanu prawnego z daty zdarzenia, warto skonsultować się z prawnikiem.