PrawMi

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 783.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności wymienia także tytuł egzekucyjny, a w razie potrzeby oznacza świadczenie podlegające egzekucji i zakres egzekucji oraz wskazuje czy orzeczenie podlega wykonaniu jako prawo- mocne, czy jako natychmiast wykonalne. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, tytułowi egzekucyjnemu opiewającemu na świadczenie pieniężne w walucie obcej sąd nada klauzulę wykonalności ze zobowiązaniem komornika do przeliczenia tej kwoty na walutę polską według średniego kursu waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na dzień sporządzenia planu podziału, a jeżeli planu podziału nie sporządza się – na dzień wypłaty kwoty wierzycielowi.

§ 11.Niezwłocznie po ogłoszeniu postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, a gdy ogłoszenia nie było niezwłocznie po jego wydaniu, klauzulę wykonalności umieszcza się na tytule egzekucyjnym, a w przypadkach, o których mowa w art. 781 § 12, na zweryfikowanym przez sąd dokumencie uzyskanym z systemu teleinformatycznego potwierdzającym istnienie i treść tytułu egzekucyjnego. Klauzula wykonalności zawiera stwierdzenie, że tytuł egzekucyjny uprawnia do egzekucji, a w razie potrzeby – także informacje wskazane w § 1. Klauzulę wykonalności podpisuje sędzia albo referendarz sądowy.

§ 2.Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, brzmienie klauzuli wykonalności, mając na względzie treść § 1 i 11 oraz sprawne prowadzenie egzekucji i zapewnienie możliwości obrony praw jej uczestników.

§ 3.Postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności tytułom egzekucyjnym, o których mowa w art. 777 § 1 pkt 1 i 11, jest wydawane bez spisywania odrębnej sentencji, przez umieszczenie na tytule egzekucyjnym klauzuli wykonalności i opatrzenie jej podpisem sędziego albo referendarza sądowego, który wydaje postanowienie. Na oryginale orzeczenia umieszcza się wzmiankę o nadaniu klauzuli wykonalności.

§ 31.Postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności tytułom egzekucyjnym, o których mowa w art. 777 § 1 pkt 1 i 11, wydanym w postaci elektronicznej, jest wydawane bez spisywania odrębnej sentencji, poprzez umieszczenie klauzuli wykonalności w systemie teleinformatycznym i opatrzenie jej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, sędziego albo referendarza sądowego, który wydaje postanowienie.

§ 32.Przepisów § 3 i 31 nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 7781, art. 7782, art. 7783, art. 787, art. 7871, art. 788 oraz art. 789.

§ 4.Postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności tytułom egzekucyjnym, o których mowa w art. 777 § 1 pkt 1 i 11, wydanym w postaci elektronicznej pozostawia się wyłącznie w systemie teleinformatycznym, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 7781, art. 7782, art. 7783, art. 787, art. 7871, art. 788 oraz art. 789.

§ 41.(uchylony)

§ 5.Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, czynności sądu związane z nadawaniem klauzuli wykonalności, o której mowa w § 31, oraz sposób przechowywania tytułów wykonawczych i posługiwania się tytułami wykonawczymi, o których mowa w § 4, przy uwzględnieniu potrzeby usprawnienia postępowania oraz zapewnienia bezpieczeństwa korzystania z elektronicznych tytułów wykonawczych.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

VIII Cz 290/15Sąd Okręgowy w Toruniu

Klauzula wykonalności po przelewie wierzytelności – SO Toruń

Fragment uzasadnienia

… uzasadniające zastosowanie powołanej regulacji – wykazał dokumentem w wymaganej przez prawo formie okoliczność przejścia uprawnień, - przepisu art. 776 k.p.c. w zw. z art. 783 § 1 1 k.p.c. i § 181 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 lutego 2007 r. – regulamin urzędowania sądów powszechnych, poprzez błędną jego wykładnię oraz nieuwzględnienie, iż formułę prawną klauzuli wykonalności umieszcza się na odpisie tytułu…
  • klauzula wykonalności
Czytaj orzeczenie
II C 2551/14Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Odszkodowanie za odwołany lot – wyrok SR Warszawa 2015

Fragment uzasadnienia

… powództwo. Zawsze też powód mógł poprzestać na żądaniu tylko kwoty wyrażonej w walucie obcej, wówczas przeliczenie tej kwoty nastąpiłoby z uwzględnieniem treści przepisu art. 783 § 1 k.p.c. Ponieważ oświadczenie dłużnika o wyborze waluty ma charakter kształtujący, musi być złożone w sposób stanowczy i nie budzący żadnych wątpliwości co do jego znaczenia i intencji. Stąd też wyklucza się jego dorozumianą postać, polegającą…
Czytaj orzeczenie
II AKa 157/13Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

Odpowiedzialność za oszustwo i naprawienie szkody w walucie

Fragment uzasadnienia

… polskiej, - możliwości spełnienia świadczenia w walucie obcej, - zobiektywizowanym charakterze kursu przyjmowanego w razie przymusowego realizowania obowiązku – art.783 § 1 k.p.c. Reasumując, dopuszczalnym jest orzeczenie na podstawie art.46 § 1 k.k. obowiązku naprawienia szkody wyrażonego w walucie obcej , o ile dotyczy on równowartości rzeczywistej szkody wynikłej bezpośrednio z przestępstwa ,wyrządzonej pokrzywdzonemu, a…
  • przestępstwa przeciwko mieniu
Czytaj orzeczenie
I C 2024/21Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

I C 2024/21

Fragment uzasadnienia

… jednak należy, że prawo krajowe zapewnia tak równoważność jak i skuteczność prawa unijnego – dość wskazać na wspomniany wyżej art. 358 § 1 k.p.c. jak również na art. 783 § 1 k.p.c. i art. 7981 § 1 k.p.c. przewidujące spełnianie świadczenia w równowartości waluty obcej w złotych ustalonej wg aktualnego (a nie archiwalnego) kursu. Opiera się to na wskazaniu w tytule egzekucyjnym roszczenia w walucie obcej, skoro ustalenie…
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 783: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 783 KPC określa, co powinno znaleźć się w postanowieniu o nadaniu klauzuli wykonalności oraz w samej klauzuli. Zgodnie z § 1 postanowienie wymienia tytuł egzekucyjny, a gdy zachodzi taka potrzeba - oznacza świadczenie podlegające egzekucji i zakres egzekucji oraz wskazuje, czy orzeczenie podlega wykonaniu jako prawomocne, czy jako natychmiast wykonalne. Dla świadczeń pieniężnych wyrażonych w walucie obcej przepis przewiduje, że sąd nadaje klauzulę ze zobowiązaniem komornika do przeliczenia kwoty na złote według średniego kursu NBP z dnia sporządzenia planu podziału, a jeżeli planu nie sporządza się - z dnia wypłaty kwoty wierzycielowi. Paragraf 1[1] nakazuje umieścić klauzulę na tytule egzekucyjnym niezwłocznie po ogłoszeniu lub wydaniu postanowienia i wymaga, aby klauzula zawierała stwierdzenie, że tytuł egzekucyjny uprawnia do egzekucji; podpisuje ją sędzia albo referendarz sądowy. Kolejne jednostki redakcyjne (§ 3, § 3[1], § 3[2] i § 4) przewidują uproszczony tryb bez spisywania odrębnej sentencji dla orzeczeń sądowych i ugód sądowych oraz szczególne zasady dla tytułów wydanych w postaci elektronicznej. Paragrafy 2 i 5 zawierają delegacje dla Ministra Sprawiedliwości do określenia brzmienia klauzuli oraz czynności technicznych związanych z klauzulą elektroniczną.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się na etapie postępowania klauzulowego, czyli już po powstaniu tytułu egzekucyjnego, a jeszcze przed wszczęciem egzekucji komorniczej. Znaczenie praktyczne ma zwłaszcza wtedy, gdy tytuł obejmuje świadczenie w walucie obcej albo gdy konieczne jest doprecyzowanie, w jakim zakresie egzekucja może być prowadzona. Uproszczony tryb z § 3 dotyczy tytułów wskazanych w art. 777 § 1 pkt 1 i 1[1] KPC, natomiast § 3[2] wyłącza go w sytuacjach nadawania klauzuli przeciwko innym podmiotom niż wskazane w tytule lub na rzecz następcy prawnego. Regulacja dotyczy zatem zarówno wierzyciela składającego wniosek, jak i sądu oraz komornika, który później działa w granicach wynikających z treści klauzuli.

Przykład

Przedsiębiorca uzyskał prawomocny wyrok zasądzający na jego rzecz 10 000 euro od kontrahenta. Po złożeniu wniosku sąd nadaje klauzulę wykonalności, umieszczając ją bezpośrednio na wyroku, bez sporządzania odrębnej sentencji postanowienia. W klauzuli znajdzie się zobowiązanie komornika do przeliczenia kwoty na złote według średniego kursu NBP z dnia sporządzenia planu podziału, a gdy planu nie będzie - z dnia wypłaty pieniędzy wierzycielowi. Dzięki temu wierzyciel nie musi samodzielnie przeliczać kwoty we wniosku egzekucyjnym, a kurs ustala się dopiero na etapie rozliczenia.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że klauzula wykonalności zmienia treść orzeczenia lub rozszerza zakres świadczenia - w rzeczywistości art. 783 KPC pozwala jedynie oznaczyć to, co wynika z tytułu egzekucyjnego. Mylące bywa też oczekiwanie, że sąd zawsze wyda osobny dokument z sentencją postanowienia; przy typowych orzeczeniach sądowych klauzulę umieszcza się wprost na tytule. Kolejnym nieporozumieniem jest przyjmowanie kursu waluty z dnia wyroku lub z dnia złożenia wniosku, podczas gdy przepis wiąże przeliczenie z planem podziału albo dniem wypłaty. Nie każdy pamięta również, że klauzula może być podpisana przez referendarza sądowego, co nie osłabia jej mocy. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co musi zawierać postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności?

Wymienia ono tytuł egzekucyjny, a w razie potrzeby oznacza świadczenie podlegające egzekucji i jej zakres. Wskazuje też, czy orzeczenie podlega wykonaniu jako prawomocne, czy jako natychmiast wykonalne.

Według jakiego kursu przelicza się świadczenie w walucie obcej?

Według średniego kursu NBP z dnia sporządzenia planu podziału, a gdy planu nie sporządza się - z dnia wypłaty kwoty wierzycielowi. Przeliczenia dokonuje komornik na podstawie zobowiązania zawartego w klauzuli.

Kto podpisuje klauzulę wykonalności?

Klauzulę podpisuje sędzia albo referendarz sądowy. Przy tytułach wydanych w postaci elektronicznej stosuje się kwalifikowany podpis elektroniczny.

Czy sąd zawsze sporządza odrębną sentencję postanowienia?

Nie. W przypadku tytułów z art. 777 § 1 pkt 1 i 1[1] KPC klauzulę umieszcza się wprost na tytule egzekucyjnym, bez odrębnej sentencji, z wyjątkiem sytuacji wskazanych w § 3[2].

Czy klauzula wykonalności może rozszerzyć zakres egzekucji?

Nie. Klauzula jedynie potwierdza, że tytuł uprawnia do egzekucji, i w razie potrzeby precyzuje to, co z tytułu wynika.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 783
← Wróć do pełnej ustawy