Art. 778².

Co stanowi przepis

Art. 778(2) KPC reguluje szczególny przypadek rozszerzenia skuteczności tytułu egzekucyjnego na podmiot, który formalnie nie był stroną postępowania rozpoznawczego. Przepis dotyczy tytułu egzekucyjnego wydanego przeciwko spółce, o której mowa w art. 7a ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, czyli spółce tworzonej w formule PPP. Warunkiem zastosowania normy jest to, aby tytuł ten obejmował obowiązek zapłaty wynagrodzenia należnego podwykonawcy. W takiej sytuacji sąd nadaje klauzulę wykonalności przeciwko partnerowi prywatnemu, jeżeli egzekucja prowadzona wobec samej spółki okaże się bezskuteczna, a także wtedy, gdy jest oczywiste, że egzekucja ta będzie bezskuteczna. Konstrukcja ta ma zapewnić podwykonawcom realną możliwość uzyskania zapłaty i przypomina rozwiązanie znane z odpowiedzialności wspólników spółek osobowych.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Aby skorzystać z art. 778(2) KPC, wierzyciel musi legitymować się tytułem egzekucyjnym skierowanym przeciwko spółce PPP, a przedmiotem zasądzonego świadczenia musi być wynagrodzenie należne podwykonawcy, nie zaś dowolna inna wierzytelność. Konieczne jest następnie wykazanie przed sądem jednej z dwóch przesłanek: albo bezskuteczności już prowadzonej egzekucji wobec spółki, albo oczywistości, że taka egzekucja byłaby bezskuteczna. Pierwszą przesłankę dokumentuje się zwykle postanowieniem komornika o umorzeniu postępowania z powodu bezskuteczności. Druga przesłanka pozwala uniknąć prowadzenia z góry beznadziejnej egzekucji, gdy z okoliczności jednoznacznie wynika brak majątku spółki. Sąd rozpoznaje wniosek w postępowaniu klauzulowym, a nie w nowym procesie o zapłatę.

Przykład

Podwykonawca robót drogowych realizował prace na rzecz spółki utworzonej w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego i uzyskał przeciwko niej prawomocny wyrok zasądzający zaległe wynagrodzenie. Wszczęta egzekucja komornicza zakończyła się umorzeniem, ponieważ spółka nie miała rachunków bankowych z saldem ani majątku podlegającego zajęciu. Podwykonawca składa wówczas do sądu wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko partnerowi prywatnemu, załączając postanowienie komornika. Po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji sąd nadaje klauzulę, dzięki czemu wierzyciel może prowadzić egzekucję z majątku partnera prywatnego bez wytaczania odrębnego powództwa.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że art. 778(2) KPC obejmuje wszystkie długi spółki PPP - dotyczy on wyłącznie wynagrodzenia należnego podwykonawcy. Drugim jest założenie, że wystarczy samo opóźnienie w zapłacie; przepis wymaga wykazania bezskuteczności egzekucji lub jej oczywistej bezskuteczności. Trzecim nieporozumieniem jest traktowanie postępowania klauzulowego jako okazji do ponownego badania zasadności roszczenia - sąd nie rozpoznaje sprawy merytorycznie, lecz weryfikuje wyłącznie przesłanki ustawowe. Zdarza się też, że wierzyciele pomijają konieczność precyzyjnego oznaczenia partnera prywatnego we wniosku, co prowadzi do braków formalnych. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy ocenie dokumentów potwierdzających bezskuteczność egzekucji, warto skonsultować się z prawnikiem.