Co stanowi przepis
Art. 778(3) KPC reguluje szczególny przypadek rozszerzenia klauzuli wykonalności. Przepis pozwala sądowi nadać klauzulę wykonalności przeciwko fundacji rodzinnej na podstawie tytułu egzekucyjnego, który został wydany przeciwko fundatorowi tej fundacji. Warunkiem jest to, aby fundacja rodzinna ponosiła odpowiedzialność za zobowiązania fundatora, a ponadto aby egzekucja prowadzona przeciwko samemu fundatorowi okazała się bezskuteczna albo aby było oczywiste, że będzie bezskuteczna. Dzięki temu wierzyciel nie musi prowadzić odrębnego procesu przeciwko fundacji, lecz może skorzystać z posiadanego już tytułu egzekucyjnego, uzupełnionego o klauzulę obejmującą także fundację.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Stosowanie art. 778(3) KPC wymaga łącznego spełnienia kilku przesłanek. Po pierwsze, musi istnieć tytuł egzekucyjny wydany przeciwko fundatorowi fundacji rodzinnej, na przykład prawomocny wyrok zasądzający świadczenie pieniężne. Po drugie, fundacja rodzinna musi ponosić odpowiedzialność za zobowiązania fundatora na podstawie przepisów prawa materialnego - sąd klauzulowy bada tę odpowiedzialność w granicach postępowania o nadanie klauzuli. Po trzecie, konieczne jest wykazanie bezskuteczności egzekucji przeciwko fundatorowi lub jej oczywistej bezskuteczności, co zwalnia wierzyciela z obowiązku prowadzenia z góry skazanej na niepowodzenie egzekucji. Postępowanie ma charakter formalny i nie zastępuje procesu o ustalenie istnienia samego długu.
Przykład
Wierzyciel uzyskał prawomocny wyrok zasądzający od przedsiębiorcy, który wcześniej ustanowił fundację rodzinną, zapłatę należności z umowy zawartej przed powstaniem fundacji. Komornik prowadził egzekucję z majątku dłużnika, jednak umorzył ją wobec braku majątku, wydając postanowienie stwierdzające bezskuteczność egzekucji. Wierzyciel składa do sądu wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko fundacji rodzinnej, dołączając tytuł egzekucyjny oraz postanowienie komornika. Jeżeli sąd uzna, że fundacja odpowiada za to zobowiązanie fundatora, nada klauzulę, a wierzyciel będzie mógł skierować egzekucję do majątku fundacji.
Częste nieporozumienia
Częstym błędem jest przekonanie, że art. 778(3) KPC pozwala sięgnąć do majątku fundacji rodzinnej za każde zobowiązanie fundatora - przepis odsyła do odpowiedzialności wynikającej z prawa materialnego, a nie tworzy jej samodzielnie. Drugim nieporozumieniem jest sądzenie, że wystarczy samo podejrzenie niewypłacalności dłużnika; konieczne jest udokumentowanie bezskuteczności egzekucji albo wykazanie, że jest ona oczywista. Bywa też mylnie przyjmowane, że w postępowaniu klauzulowym sąd bada ponownie zasadność roszczenia, podczas gdy ocena ogranicza się do przesłanek z tego przepisu. Nie należy również zakładać, że nadanie klauzuli automatycznie oznacza zaspokojenie wierzyciela - to dopiero otwiera drogę do egzekucji z majątku fundacji. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena odpowiedzialności fundacji i sposobu wykazania bezskuteczności egzekucji zależy od okoliczności konkretnego przypadku.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
