Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 776.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy. Tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

XVI GC 2965/14Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Upadłość a egzekucja wierzyciela – wyrok SR Warszawa

Fragment uzasadnienia

… było na podstawie prawomocnego nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w W. , który został opatrzony w klauzulę wykonalności. Przepis art. 776 k.p.c. stanowi, że podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, którym z kolei jest tytuł egzekucyjny, zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Nie budzi wątpliwości, iż w świetle art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. tytułem egzekucyjnym jest wydany w postępowaniu…
VIII Cz 290/15Sąd Okręgowy w Toruniu

Klauzula wykonalności po przelewie wierzytelności – SO Toruń

Fragment uzasadnienia

… wszystkie przesłanki uzasadniające zastosowanie powołanej regulacji – wykazał dokumentem w wymaganej przez prawo formie okoliczność przejścia uprawnień, - przepisu art. 776 k.p.c. w zw. z art. 783 § 1 1 k.p.c. i § 181 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 lutego 2007 r. – regulamin urzędowania sądów powszechnych, poprzez błędną jego wykładnię oraz nieuwzględnienie, iż formułę prawną klauzuli wykonalności umieszcza…
  • klauzula wykonalności
Czytaj orzeczenie
I Co 3321/14Sąd Rejonowy w Piasecznie

Egzekucja opróżnienia lokalu a pomieszczenie tymczasowe

Fragment uzasadnienia

… wykonaniu. O ile przepisy kodeksu postępowania cywilnego przewidują niekiedy możliwość prowadzenia egzekucji przeciwko osobom niewymienionym w tytule wykonawczym (np. art.776 [1] §2 kpc , art.791§1 i 2 kpc ), to takie rozwiązanie znajduje wyraźne odzwierciedlenie w przepisie ustawy i stanowi wyjątek od zasady prowadzenia egzekucji w granicach określonych przez treść tytułu wykonawczego. Natomiast w treści art.1046 kpc brak…
III Ca 169/14Sąd Okręgowy w Gliwicach

Egzekucja z majątku wspólnego a dług przedsiębiorcy

Fragment uzasadnienia

… zostały zaciągnięte za zgodą powoda jako małżonka dłużniczki. W tej sytuacji, zdaniem Sądu Odwoławczego, zastosowanie znajdzie przepis art. 41 § 1 i 2 krio w zw. z art. 776 1 § 1 kpc , a wierzyciel mógł się zaspokoić w ramach egzekucji komorniczej z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o…
  • majątek odrębny
  • majątek wspólny
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 776: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 776 KPC formułuje podstawową zasadę całego postępowania egzekucyjnego: organ egzekucyjny może prowadzić egzekucję wyłącznie na podstawie tytułu wykonawczego. Przepis wyjaśnia jednocześnie, czym taki tytuł jest - to tytuł egzekucyjny (np. prawomocne albo natychmiast wykonalne orzeczenie sądu, ugoda zawarta przed sądem, akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji) zaopatrzony przez sąd w klauzulę wykonalności. Konstrukcja jest więc dwuetapowa: najpierw powstaje dokument stwierdzający istnienie obowiązku, a następnie sąd (albo inny uprawniony organ) nadaje mu klauzulę, czyli formalne stwierdzenie, że obowiązek ten nadaje się do przymusowego wykonania. Norma zawiera także zastrzeżenie "chyba że ustawa stanowi inaczej", co oznacza, że w wypadkach wyraźnie wskazanych w przepisach szczególnych egzekucja może toczyć się na podstawie samego tytułu egzekucyjnego, bez klauzuli. Bez tytułu wykonawczego komornik nie ma prawa podjąć jakiejkolwiek czynności egzekucyjnej wobec majątku dłużnika.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 776 KPC znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy wierzyciel chce przymusowo zrealizować swoją należność lub inne świadczenie. Dotyczy to zarówno egzekucji świadczeń pieniężnych (zajęcie wynagrodzenia, rachunku bankowego, ruchomości, nieruchomości), jak i egzekucji świadczeń niepieniężnych, na przykład wydania rzeczy czy opróżnienia lokalu. Przepis stosuje się także wtedy, gdy egzekucję prowadzi organ inny niż komornik, o ile działa on w ramach Kodeksu postępowania cywilnego. Przeslanką wszczęcia egzekucji jest zatem złożenie wniosku wraz z dokumentem, który spełnia wymagania tytułu wykonawczego. Jeżeli wierzyciel dołączy sam wyrok bez klauzuli, wniosek nie może zostać uwzględniony.

Przykład

Przedsiębiorca uzyskał wyrok zasądzający od kontrahenta 30 000 zł za niezapłacone faktury. Sam wyrok, nawet prawomocny, nie wystarcza, aby komornik zajął rachunek bankowy dłużnika. Wierzyciel musi najpierw złożyć w sądzie wniosek o nadanie wyrokowi klauzuli wykonalności, a dopiero dokument opatrzony tą klauzulą staje się tytułem wykonawczym w rozumieniu art. 776 KPC. Z takim tytułem i wnioskiem egzekucyjnym przedsiębiorca udaje się do komornika, który dopiero wtedy może rozpocząć zajęcia.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest utożsamianie tytułu egzekucyjnego z tytułem wykonawczym - to dwa różne pojęcia, a różnicę tworzy właśnie klauzula wykonalności. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że wystarczy sama faktura, umowa albo wezwanie do zapłaty, aby skierować sprawę do komornika; dokumenty prywatne nie są tytułami egzekucyjnymi. Wierzyciele bywają też zaskoczeni, że klauzula może obejmować tylko część roszczenia albo tylko niektórych dłużników, co ogranicza zakres egzekucji. Wreszcie zastrzeżenie "chyba że ustawa stanowi inaczej" bywa nadinterpretowane - odstępstwa od wymogu klauzuli muszą wynikać z wyraźnego przepisu, a nie z domysłu stron.

W sprawie indywidualnej, zwłaszcza przy ocenie, czy posiadany dokument jest tytułem wykonawczym, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się tytuł egzekucyjny od tytułu wykonawczego?

Tytuł egzekucyjny to dokument stwierdzający obowiązek, na przykład wyrok lub ugoda sądowa. Tytułem wykonawczym staje się on dopiero po zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności, zgodnie z art. 776 KPC.

Czy komornik może działać na podstawie samego wyroku?

Co do zasady nie. Potrzebny jest wyrok z klauzulą wykonalności, chyba że przepis szczególny wprost dopuszcza egzekucję bez klauzuli.

Czy faktura lub umowa wystarczy do wszczęcia egzekucji?

Nie. Dokumenty prywatne nie są tytułami egzekucyjnymi, więc najpierw trzeba uzyskać orzeczenie sądu albo inny tytuł przewidziany w ustawie.

Co oznacza zastrzeżenie „chyba że ustawa stanowi inaczej”?

Oznacza, że w przypadkach wyraźnie wskazanych w przepisach egzekucja może toczyć się bez klauzuli wykonalności. Takie wyjątki muszą wynikać z konkretnego przepisu.

Kto nadaje klauzulę wykonalności?

Klauzulę nadaje sąd, a w niektórych wypadkach inny organ wskazany w przepisach. Następuje to na wniosek wierzyciela, a niekiedy z urzędu.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 776