Art. 774.

Co stanowi przepis

Art. 774 KPC reguluje sytuację, w której komornik jako sądowy organ egzekucyjny przejął do łącznego prowadzenia zarówno egzekucję sądową, jak i administracyjną skierowaną do tego samego składnika majątku dłużnika. Paragraf 1 przesądza, że organ ten rozstrzyga - w trybie właściwym dla siebie, a więc w postępowaniu egzekucyjnym cywilnym - także o kosztach powstałych w tej egzekucji, której dotyczył zbieg, czyli również o kosztach po stronie postępowania administracyjnego. Paragraf 2 nakłada obowiązek informowania administracyjnego organu egzekucyjnego o przebiegu egzekucji, przy czym następuje to na żądanie tego organu, a nie automatycznie. Paragraf 3 wprowadza wymóg, aby podział sumy uzyskanej z egzekucji objętej zbiegiem nastąpił dopiero po otrzymaniu od organów biorących udział w zbiegu adnotacji w sprawie zbiegu. Paragraf 4 nakazuje zawiadomić dłużnika o wysokości dochodzonych należności oraz o sposobie egzekucji, jednocześnie wyłączając stosowanie art. 805 § 1 zdanie pierwsze i § 2 KPC.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się dopiero wtedy, gdy doszło do zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej, a łączne prowadzenie obu postępowań przejął organ sądowy. Warunkiem jest zatem skierowanie egzekucji przez różne organy do tej samej rzeczy albo tego samego prawa majątkowego dłużnika. Art. 774 KPC nie rozstrzyga sam, który organ przejmuje sprawę - reguluje wyłącznie obowiązki organu sądowego już po przejęciu. Ma on charakter porządkowo-techniczny: ma zapewnić spójne rozliczenie kosztów, przepływ informacji między organami oraz prawidłową kolejność czynności przed podziałem uzyskanej kwoty.

Przykład

Wobec dłużnika prowadzona jest egzekucja z wynagrodzenia za pracę na podstawie tytułu wykonawczego sądowego, a jednocześnie naczelnik urzędu skarbowego kieruje do tego samego wynagrodzenia zajęcie z tytułu zaległości podatkowej. Powstaje zbieg, a łączne prowadzenie egzekucji przejmuje komornik. W takiej sytuacji to komornik postanowi o kosztach powstałych także w postępowaniu administracyjnym, zawiadomi dłużnika o łącznej wysokości dochodzonych należności i o sposobie egzekucji, a na żądanie organu podatkowego przekaże informację o przebiegu sprawy. Do podziału sumy uzyskanej z zajętego wynagrodzenia przystąpi dopiero wtedy, gdy otrzyma od organów uczestniczących w zbiegu adnotacje w sprawie zbiegu.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że po przejęciu sprawy przez komornika należność publicznoprawna traci swój charakter albo że organ administracyjny przestaje mieć jakikolwiek wpływ na postępowanie - tak nie jest, zmienia się jedynie organ prowadzący czynności. Mylnie zakłada się też, że komornik ma obowiązek na bieżąco raportować przebieg egzekucji; z § 2 wynika, że czyni to na żądanie organu administracyjnego. Kolejnym nieporozumieniem jest oczekiwanie natychmiastowego podziału wyegzekwowanej kwoty, podczas gdy § 3 uzależnia go od uzyskania adnotacji w sprawie zbiegu. Wreszcie wyłączenie z § 4 nie oznacza, że dłużnik pozostaje bez informacji - otrzymuje odrębne zawiadomienie o należnościach i sposobie egzekucji. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena skutków zbiegu zależy od okoliczności konkretnego postępowania.