Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Zwolnienie od kosztów sądowych, przyznane stronie przez sąd w postępowaniu rozpoznawczym lub z którego strona korzysta z mocy ustawy, rozciąga się także na postępowanie egzekucyjne.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… z udzielonej zaliczki. Brak jest natomiast jakiegokolwiek wskazania, że na tym etapie postępowania winna obarczać dłużnika. Sąd Okręgowy wskazał też na treść art. 771 k.p.c. stwierdzając, iż jest możliwe, że dłużnik co do zasady zobowiązany do zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego z mocy art. 770 k.p.c. na skutek orzeczenia sądu będzie zwolniony z tego obowiązku, a obciążanie go w takiej sytuacji jakimikolwiek opłatami…
Fragment uzasadnienia
… wniesieniem skargi kasacyjnej (tak SN w postanowieniu z dnia 25.11.2007 r. III CZ 49/07, niepublik.). Drugie stanowisko sprowadzało się do tego, że uregulowanie zawarte w art. 771 k.p.c. ma charakter szczególny, odnoszący się tylko do postępowania egzekucyjnego, a zatem a contrario, przyznane w postępowaniu rozpoznawczym zwolnienie od kosztów sądowych nie rozciąga się na żadne inne - poza egzekucyjnym - postępowanie np.…
Fragment uzasadnienia
… sprawie wyraża pogląd, że zwolnienie od kosztów sądowych udzielone stronie w postępowaniu rozpoznawczym obejmuje także postępowanie wszczęte wniesieniem skargi kasacyjnej. Art. 771 k.p.c. dotyczący postępowania egzekucyjnego powoływany dla uzasadnienia obydwu kierunków orzecznictwa, zdaniem składu orzekającego potwierdza stanowisko przytoczone w poprzednim zdaniu, ponieważ niezrozumiała byłaby konstrukcja wyłączająca…
Fragment uzasadnienia
… podmiotowo i przedmiotowo sprawie (art. 105 ust. 1 u.o.k.s.) oraz że zwolnienie takie, przyznane w postępowaniu rozpoznawczym obowiązuje także w postępowaniu egzekucyjnym (art. 771 k.p.c.). W postanowieniu z dnia 20 października 2006 r. (IV CZ 77/06, niepubl.) Sąd Najwyższy przyjął, że sądowe zwolnienie od kosztów jest skuteczne również w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej, uznając, że w istocie toczy się…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 771: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 771 KPC formułuje zasadę ciągłości zwolnienia od kosztów sądowych pomiędzy etapem rozpoznawczym a etapem wykonawczym sprawy cywilnej. Zgodnie z jego treścią zwolnienie od kosztów sądowych, które sąd przyznał stronie w postępowaniu rozpoznawczym, rozciąga się także na postępowanie egzekucyjne. Ta sama reguła dotyczy zwolnienia, z którego strona korzysta z mocy samej ustawy, a więc bez potrzeby wydawania odrębnego postanowienia sądu. Przepis oznacza, że strona nie musi po raz drugi składać wniosku o zwolnienie od kosztów tylko dlatego, że sprawa przeszła z fazy orzekania do fazy przymusowego wykonania orzeczenia. Skutek następuje z mocy prawa, a organ prowadzący postępowanie egzekucyjne powinien uwzględnić wcześniejsze zwolnienie.
Art. 771 KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy w postępowaniu rozpoznawczym doszło do przyznania stronie zwolnienia od kosztów sądowych albo gdy zwolnienie takie wynikało wprost z ustawy z uwagi na rodzaj sprawy lub status strony. Warunkiem jest to, by późniejsze postępowanie egzekucyjne dotyczyło realizacji tytułu wykonawczego uzyskanego w sprawie, w której zwolnienie funkcjonowało. Przepis obejmuje zarówno zwolnienie w całości, jak i zwolnienie częściowe, przy czym w tym drugim przypadku rozciąga się ono w takim zakresie, w jakim zostało przyznane. Nie ma znaczenia, czy stroną zwolnioną jest wierzyciel, czy dłużnik, ponieważ przepis posługuje się ogólnym pojęciem strony.
Osoba dochodząca zapłaty zaległego świadczenia uzyskała w toku procesu zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację majątkową i wygrała sprawę. Po uprawomocnieniu się wyroku i nadaniu klauzuli wykonalności zamierza skierować sprawę do egzekucji, ponieważ dłużnik dobrowolnie nie zapłacił. Dzięki art. 771 KPC nie musi ponownie wykazywać swojej sytuacji majątkowej ani składać nowego wniosku wyłącznie po to, by uzyskać zwolnienie na etapie egzekucji. Wystarczy, że powoła się na zwolnienie przyznane wcześniej, a jego skutek rozciąga się na dalszy etap sprawy.
Najczęstszym błędem jest utożsamianie zwolnienia od kosztów sądowych ze zwolnieniem od wszelkich wydatków związanych z dochodzeniem należności. Przepis mówi o kosztach sądowych, a nie o każdym wydatku, jaki może pojawić się w toku sprawy, dlatego zakres zwolnienia należy odczytywać w powiązaniu z przepisami o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że zwolnienie działa bezterminowo i niezależnie od zmiany sytuacji strony, podczas gdy zwolnienie może zostać cofnięte na zasadach ogólnych. Mylące bywa też założenie, że art. 771 KPC działa w drugą stronę, to znaczy że zwolnienie uzyskane dopiero w egzekucji obejmuje wcześniejsze etapy sprawy. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni faktyczny zakres przysługującego zwolnienia.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie, jeżeli zwolnienie zostało przyznane w postępowaniu rozpoznawczym lub przysługuje z mocy ustawy. Zgodnie z art. 771 KPC rozciąga się ono także na postępowanie egzekucyjne.
Nie. Art. 771 KPC posługuje się ogólnym pojęciem strony, więc odnosi się do strony korzystającej ze zwolnienia niezależnie od jej roli w sprawie.
Tak, ale wyłącznie w takim zakresie, w jakim zostało przyznane. Jeśli sąd zwolnił stronę tylko od części kosztów, w egzekucji obowiązuje ten sam ograniczony zakres.
Nie należy tego tak rozumieć. Przepis dotyczy kosztów sądowych, a szczegółowy zakres zwolnienia wynika z przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Tak, zwolnienie nie ma charakteru bezwarunkowego i może zostać cofnięte na zasadach ogólnych, w szczególności przy zmianie okoliczności, które je uzasadniały.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 771