Art. 770¹.

Co stanowi przepis

Art. 770(1) Kodeksu postępowania cywilnego zawiera jedną, krótką, lecz praktycznie bardzo istotną normę: prawomocne postanowienie komornika przyznające zwrot kosztów postępowania egzekucyjnego podlega wykonaniu bez zaopatrywania go w klauzulę wykonalności. Oznacza to, że takie postanowienie stanowi tytuł, który może być wykonany samodzielnie, bez dodatkowego etapu sądowego polegającego na nadaniu klauzuli. W typowym układzie tytuł egzekucyjny musi najpierw uzyskać klauzulę wykonalności, aby stać się tytułem wykonawczym i stanowić podstawę egzekucji. Przepis ten wprowadza więc odstępstwo od tej ogólnej reguły, upraszczając i przyspieszając odzyskanie kosztów, które powstały w toku samej egzekucji. Warunkiem jest jednak prawomocność postanowienia, czyli wyczerpanie lub bezskuteczny upływ terminu do zaskarżenia go w drodze przewidzianych środków.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Regulacja dotyczy postanowień wydawanych przez komornika w postępowaniu egzekucyjnym, których przedmiotem jest przyznanie zwrotu kosztów tego postępowania. Chodzi zatem o rozstrzygnięcia o kosztach powstałych w związku z prowadzoną egzekucją, a nie o koszty procesu zasądzone wcześniej przez sąd w wyroku czy nakazie zapłaty. Przepis znajduje zastosowanie dopiero wtedy, gdy postanowienie komornika stało się prawomocne - dopóki jest zaskarżalne i zaskarżone, nie może być podstawą wykonania w tym trybie. Art. 770(1) KPC działa niezależnie od tego, kto jest adresatem obowiązku zwrotu kosztów, o ile obowiązek ten wynika z treści postanowienia. Skutkiem jest to, że uprawniony nie musi kierować odrębnego wniosku do sądu o nadanie klauzuli wykonalności.

Przykład

Wierzyciel prowadził egzekucję z rachunku bankowego dłużnika. W toku postępowania komornik wydał postanowienie, w którym ustalił koszty postępowania egzekucyjnego i obciążył nimi dłużnika, przyznając ich zwrot. Postanowienie nie zostało skutecznie zaskarżone w terminie, więc stało się prawomocne. Dzięki art. 770(1) KPC nie trzeba składać do sądu wniosku o nadanie klauzuli wykonalności - postanowienie może być wykonane w takim kształcie, w jakim zostało wydane, co oszczędza czas i dodatkowe formalności.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że każde postanowienie komornika o kosztach można wykonywać natychmiast po jego wydaniu. Przepis wyraźnie mówi o postanowieniu prawomocnym, więc dopóki biegnie termin do zaskarżenia lub sprawa nie została rozstrzygnięta, wykonanie w tym trybie jest przedwczesne. Drugim nieporozumieniem jest rozciąganie tej zasady na wszystkie rozstrzygnięcia o kosztach, także te wydawane przez sąd - art. 770(1) KPC odnosi się do postanowień komornika dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego. Zdarza się również mylenie braku wymogu klauzuli z brakiem możliwości kwestionowania samego rozstrzygnięcia; przepis nie pozbawia strony środków zaskarżenia, a jedynie upraszcza etap wykonania po uprawomocnieniu. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy sporna jest wysokość kosztów lub termin zaskarżenia, warto skonsultować się z prawnikiem.