Co stanowi przepis
Art. 770 KPC wprowadza podstawową zasadę rozliczania kosztów w postępowaniu egzekucyjnym: to dłużnik zwraca wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji. Koszty te nie są dochodzone w odrębnym postępowaniu, lecz ściągane razem z egzekwowanym świadczeniem, a więc w toku tej samej egzekucji. Przepis wyraźnie wyłącza stosowanie art. 98 § 1(1) i 1(2) KPC, czyli reguł dotyczących odsetek od zasądzonych kosztów procesu. Paragraf 2 nakłada na komornika obowiązek ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego postanowieniem wydawanym wraz z ukończeniem postępowania, o ile to on prowadzi egzekucję. Paragraf 4 ogranicza wysokość wynagrodzenia pełnomocnika w egzekucji do stawki minimalnej opłaty za czynności adwokackie albo radcowskie, a § 5 wskazuje krąg podmiotów uprawnionych do zażalenia na postanowienie sądu.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie w każdej sprawie egzekucyjnej prowadzonej przez komornika na podstawie tytułu wykonawczego. Warunkiem obciążenia dłużnika kosztami jest ich niezbędność i celowość, co oznacza, że nie każdy wydatek wierzyciela zostanie automatycznie przerzucony na dłużnika. Szczególne zasady dotyczą sytuacji, w której konieczne jest sporządzenie planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji: wówczas komornik ustala koszty przed przystąpieniem do sporządzenia planu, z wyjątkiem planu, do którego stosuje się art. 1029 KPC. Kosztów nie ustala się także przed podziałem sum uzyskiwanych na bieżąco, jeżeli jednorazowa kwota nie przekracza dwóch tysięcy złotych. Postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucji jest wydawane łącznie we wszystkich sprawach objętych planem podziału.
Przykład
Wierzyciel dysponujący prawomocnym nakazem zapłaty na 20 000 zł kieruje sprawę do komornika i korzysta z pomocy radcy prawnego. Komornik zajmuje rachunek bankowy dłużnika i wyegzekwowana kwota obejmuje nie tylko należność główną z odsetkami, lecz także koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji, w tym opłatę egzekucyjną i wynagrodzenie pełnomocnika. Wynagrodzenie to nie może jednak przekroczyć stawki minimalnej przewidzianej w przepisach o czynnościach radcowskich, nawet jeśli umowa z klientem przewiduje wyższą kwotę. Po zakończeniu postępowania komornik wydaje postanowienie ustalające koszty egzekucji, które podlega zaskarżeniu na zasadach ogólnych.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że dłużnik pokrywa każdy wydatek wierzyciela związany z dochodzeniem należności - art. 770 KPC mówi wyłącznie o kosztach niezbędnych i celowych. Drugim jest oczekiwanie odsetek od kosztów egzekucji, co przepis wprost wyłącza przez odesłanie negatywne do art. 98 § 1(1) i 1(2) KPC. Trzecim nieporozumieniem jest przyjmowanie, że koszty zastępstwa prawnego w egzekucji odpowiadają stawce umówionej z pełnomocnikiem, podczas gdy górną granicą jest stawka minimalna. Warto też pamiętać, że zażalenie na postanowienie sądu przysługuje nie tylko stronom, ale również komornikowi oraz innej osobie, której postanowienie dotyczy. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza przy sporze o wysokość ustalonych kosztów, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.