Art. 767³.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 767(3) KPC reguluje formalną kontrolę skargi na czynności komornika, czyli etap poprzedzający merytoryczne badanie zarzutów dłużnika lub wierzyciela. Zgodnie z § 1 sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, skargę nieopłaconą, skargę niedopuszczalną z innych przyczyn, a także taką, której braków nie uzupełniono w wyznaczonym terminie. Odrzucenie następuje w formie postanowienia, a na to postanowienie przysługuje zażalenie, co oznacza, że decyzja sądu podlega kontroli instancyjnej. Paragraf 2 nakazuje stosować art. 759 § 2 KPC, a więc zachowuje uprawnienie sądu do usuwania z urzędu spostrzeżonych uchybień komornika, niezależnie od losu samej skargi. Innymi słowy, odrzucenie skargi z przyczyn formalnych nie zamyka drogi do reakcji sądu na dostrzeżone nieprawidłowości egzekucyjne.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się zawsze wtedy, gdy do sądu wpłynie skarga na czynność komornika albo na zaniechanie dokonania czynności. Sąd w pierwszej kolejności bada wymagania formalne: czy skarga została złożona w ustawowym terminie, czy pochodzi od osoby uprawnionej, czy dotyczy czynności podlegającej zaskarżeniu oraz czy została należycie opłacona. Jeżeli skarga zawiera braki, które da się usunąć, sąd wzywa do ich uzupełnienia; dopiero bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu otwiera drogę do odrzucenia. Kategoria "innych przyczyn niedopuszczalności" obejmuje m.in. sytuacje, w których zaskarżona czynność w ogóle nie istnieje albo skarga została wniesiona przez podmiot, któremu prawo do jej wniesienia nie służy.

Przykład

Dłużnik dowiaduje się o zajęciu rachunku bankowego i po kilku tygodniach wnosi pismo kwestionujące tę czynność, jednak nie uiszcza opłaty od skargi. Sąd wzywa go do opłacenia pisma w wyznaczonym terminie, a dłużnik nie reaguje. W takiej sytuacji sąd wyda postanowienie o odrzuceniu skargi na podstawie art. 767(3) § 1 KPC, a dłużnik może złożyć zażalenie na to rozstrzygnięcie. Jeżeli jednak z akt wyniknie oczywiste uchybienie komornika, sąd może usunąć je z urzędu, korzystając z art. 759 § 2 KPC, do którego odsyła § 2 komentowanego przepisu.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że odrzucenie skargi oznacza przesądzenie, iż czynność komornika była prawidłowa. Tak nie jest - odrzucenie to rozstrzygnięcie formalne, sąd nie ocenia wówczas zasadności zarzutów. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie wezwania do uzupełnienia braków jako czynności czysto porządkowej; jego zlekceważenie prowadzi wprost do odrzucenia pisma. Wiele osób sądzi też, że postanowienie o odrzuceniu jest ostateczne, tymczasem art. 767(3) § 1 KPC wyraźnie przewiduje zażalenie. Wreszcie odesłanie do art. 759 § 2 KPC bywa mylnie odczytywane jako gwarancja, że sąd i tak sam naprawi każdą nieprawidłowość, podczas gdy jest to uprawnienie sądu, a nie obowiązek uruchamiany na żądanie strony. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni konkretne okoliczności i terminy.