Art. 763⁴.

Co stanowi przepis

Art. 763(4) KPC reguluje techniczną, ale bardzo praktyczną kwestię: co dzieje się z postępowaniem egzekucyjnym, gdy komornik uzna, że nie jest właściwy do jego prowadzenia. Przepis nakazuje, aby w postanowieniu o przekazaniu sprawy zgodnie z właściwością komornik wskazał konkretnego komornika rewiru, do którego sprawa trafia. Jeżeli w tym rewirze działa więcej niż jeden komornik, doręczając odpis postanowienia stwierdzającego niewłaściwość, komornik jednocześnie wzywa wierzyciela do wskazania w terminie 7 dni komornika, któremu sprawa ma zostać przekazana. Gdy wierzyciel nie dokona wyboru w tym terminie albo wskaże komornika, który i tak nie jest właściwy, decyzję podejmuje komornik według własnego wyboru. Ostatnie zdanie przepisu przesądza, że na wybór komornika z właściwego rewiru dłużnikowi skarga nie przysługuje.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie dopiero wtedy, gdy komornik stwierdzi swoją niewłaściwość w konkretnej sprawie egzekucyjnej, a więc uzna, że czynności powinien prowadzić komornik innego rewiru. Nie chodzi tu o ocenę zasadności samego wniosku egzekucyjnego ani o merytoryczną kontrolę tytułu wykonawczego, lecz wyłącznie o to, kto ma sprawę prowadzić. Art. 763(4) KPC uruchamia się automatycznie wraz z wydaniem postanowienia o przekazaniu sprawy i wyznacza jego obowiązkową treść. Element w postaci wezwania wierzyciela pojawia się tylko wtedy, gdy w rewirze docelowym działa więcej niż jeden komornik - przy jednym komorniku wybór jest oczywisty. Termin 7 dni liczy się od doręczenia wezwania, a nie od daty wydania postanowienia.

Przykład

Wierzyciel złożył wniosek o egzekucję z nieruchomości dłużnika położonej w innym mieście niż to, w którym działa wybrany komornik. Komornik stwierdza swoją niewłaściwość i wydaje postanowienie o przekazaniu sprawy, wskazując rewir właściwy dla położenia nieruchomości. Ponieważ w tym rewirze działa trzech komorników, wraz z odpisem postanowienia wierzyciel otrzymuje wezwanie do wskazania w ciągu 7 dni, któremu z nich sprawa ma zostać przekazana. Wierzyciel nie odpowiada w terminie, więc komornik samodzielnie przekazuje akta jednemu z komorników tego rewiru, a dłużnik nie może zakwestionować tego wyboru skargą.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie dłużnika, że skoro doręczono mu odpis postanowienia, może skarżyć wybór konkretnego komornika - art. 763(4) KPC wyraźnie tego wyłącza. Wyłączenie skargi dotyczy jednak wyboru komornika z właściwego rewiru, a nie każdej czynności podejmowanej w sprawie. Drugim nieporozumieniem po stronie wierzycieli jest traktowanie 7-dniowego terminu jako instrukcyjnego - jego bezskuteczny upływ realnie pozbawia wierzyciela wpływu na to, kto poprowadzi egzekucję. Zdarza się też, że wierzyciel wskazuje komornika spoza właściwego rewiru, co przepis traktuje tak samo jak brak wyboru. Warto również pamiętać, że przekazanie sprawy nie oznacza jej umorzenia ani utraty skutków wcześniejszych czynności. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena właściwości komornika zależy od okoliczności konkretnego postępowania.