Co stanowi przepis
Art. 763 KPC określa obowiązki informacyjne komornika wobec uczestników postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z § 1 komornik zawiadamia stronę o każdej dokonanej czynności, o której terminie strona nie była wcześniej zawiadomiona i przy której nie była obecna. Dodatkowo, na żądanie strony, komornik udziela wyjaśnień o stanie sprawy, co oznacza obowiązek reakcji na zapytanie o przebieg i etap egzekucji. Paragraf 2 rozciąga tę zasadę na uczestnika postępowania, którego dotyczy dana czynność komornika, a więc na podmiot niebędący formalnie wierzycielem ani dłużnikiem, lecz dotkniętego czynnością. Paragraf 3 wprowadza natomiast obowiązek, by w każdym piśmie kierowanym do strony komornik informował o aktualnej wysokości należności będących przedmiotem egzekucji.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis stosuje się w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika, niezależnie od rodzaju egzekwowanego świadczenia. Obowiązek zawiadomienia aktualizuje się wtedy, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki: strona nie została zawiadomiona o terminie czynności i nie była przy niej obecna. Jeżeli strona uczestniczyła w czynności lub została o jej terminie prawidłowo powiadomiona, odrębne zawiadomienie po fakcie nie jest w tym trybie wymagane. Obowiązek udzielenia wyjaśnień o stanie sprawy powstaje dopiero na żądanie strony lub uczestnika, a nie z urzędu. Natomiast informacja o aktualnej wysokości należności ma być zamieszczana w każdym piśmie kierowanym do strony, bez konieczności składania jakiegokolwiek wniosku.
Przykład
Komornik dokonuje zajęcia rachunku bankowego dłużnika, o którego terminie dłużnik nie był uprzedzony i przy którym oczywiście nie był obecny. Na podstawie art. 763 § 1 KPC komornik ma obowiązek zawiadomić dłużnika o dokonanym zajęciu. Dłużnik, otrzymawszy zawiadomienie, występuje następnie do komornika z pytaniem, jakie inne składniki majątku zostały zajęte i na jakim etapie znajduje się sprawa - komornik powinien udzielić wyjaśnień o stanie sprawy. W kolejnym piśmie kierowanym do dłużnika komornik wskazuje, ile aktualnie wynosi należność główna wraz z odsetkami i kosztami, co pozwala ocenić realny rozmiar zadłużenia.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że art. 763 KPC daje prawo do wcześniejszego uprzedzenia o każdej planowanej czynności - przepis dotyczy zawiadomienia o czynności już dokonanej. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie wyjaśnień o stanie sprawy jako porady prawnej lub oceny zasadności egzekucji; komornik informuje o przebiegu postępowania, a nie ocenia zasadność tytułu wykonawczego. Bywa też mylnie przyjmowane, że informacja o wysokości należności z § 3 musi być przesyłana cyklicznie - obowiązek ten wiąże się z pismami faktycznie kierowanymi do strony. Wreszcie samo naruszenie obowiązków informacyjnych nie unieważnia automatycznie dokonanej czynności, choć może stanowić podstawę reakcji przewidzianych przepisami o nadzorze i skardze na czynności komornika. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.