Co dokładnie stanowi przepis
Art. 755(3) KPC zawiera dwie szczególne reguły dotyczące zabezpieczenia udzielanego w sprawach z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej. Zgodnie z § 1 sąd, udzielając zabezpieczenia w takiej sprawie, ma obowiązek wskazać w postanowieniu czas jego trwania. Oznacza to, że postanowienie nie może pozostawiać kwestii okresu obowiązywania środka otwartej - musi ono jasno określać, jak długo nakazy lub zakazy wiążą osobę stosującą przemoc. Paragraf 2 dotyczy sytuacji, w której zabezpieczenie polega na wydaniu zakazu kontaktowania się z osobą doznającą przemocy domowej. Wówczas sąd może, ale tylko na wniosek wnioskodawcy i tylko gdy przemawiają za tym szczególne okoliczności, określić w postanowieniu dopuszczalne sposoby kontaktowania się oraz ich zakres, kierując się przy tym bezpieczeństwem osoby doznającej przemocy.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie w sprawach z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej, a więc tam, gdzie sąd rozstrzyga o środkach chroniących osobę doznającą przemocy. Warunkiem zastosowania § 1 jest samo udzielenie zabezpieczenia - obowiązek oznaczenia czasu trwania powstaje wtedy z mocy ustawy, niezależnie od stanowisk stron. Paragraf 2 uruchamia się dopiero po spełnieniu trzech przesłanek łącznie: zabezpieczenie polega na zakazie kontaktowania się, złożono w tym zakresie wniosek osoby wnioskującej oraz zachodzą szczególne okoliczności. Sąd nie działa tu z urzędu, a przy określaniu wyjątków od zakazu ma obowiązek uwzględnić bezpieczeństwo osoby chronionej.
Przykład
Osoba doznająca przemocy domowej wnosi o zabezpieczenie w postaci zakazu kontaktowania się przez byłego partnera. Jednocześnie strony mają wspólne małoletnie dziecko, w związku z czym konieczne bywa uzgadnianie spraw organizacyjnych. Wnioskodawczyni składa wniosek, aby sąd dopuścił kontakt wyłącznie w formie wiadomości tekstowych i tylko w sprawach dotyczących dziecka. Sąd, uznając te okoliczności za szczególne i oceniając, że taki wąski kanał kontaktu nie zagraża bezpieczeństwu, może określić w postanowieniu ten dopuszczalny sposób i zakres kontaktowania się, a jednocześnie musi wskazać, jak długo zabezpieczenie obowiązuje.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest założenie, że zabezpieczenie w sprawach o przemoc domową obowiązuje bezterminowo - art. 755(3) § 1 KPC wprost wymaga wskazania czasu jego trwania. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że sąd sam z siebie złagodzi zakaz kontaktowania się; § 2 wymaga wniosku wnioskodawcy, a więc osoby chronionej, a nie inicjatywy osoby, wobec której zakaz orzeczono. Trzecim błędem jest traktowanie dopuszczalnych sposobów kontaktu jako zasady, podczas gdy ustawa mówi o szczególnych okolicznościach, czyli o wyjątku. Warto też pamiętać, że określony w postanowieniu zakres kontaktu jest wiążący i wykroczenie poza niego oznacza naruszenie zakazu. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni okoliczności i pomoże prawidłowo sformułować wniosek.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.