Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… art. 731 k.p.c. poprzez udzielenie zabezpieczenia, które zmierza do zaspokojenia roszczenia w całości, 5. art. 738 k.p.c. w związku z art. 730 1 § 3 k.p.c. poprzez udzielenie zabezpieczenia w wysokości 3.484.529,05 zł, tj. przekraczającej żądanie wniosku (1.742.264,51 zł x 2 = 3.848.529,02 zł), przy przyjęciu przez Sąd, iż niedopuszczalne było zabezpieczenie roszczenia przez ustanowienie hipoteki przymusowej łącznej na…
Fragment uzasadnienia
… na zakazaniu obowiązanej Gminie W. korzystania z Projektu Technologii Sceny i projektu warsztatowego elewacji budynku (...) (czym Sąd Okręgowy był związany w świetle art. 738 k.p.c. ) na potrzeby wykonania umowy na utrzymanie placu budowy (...) i przeprowadzenia przetargu nieograniczonego i udzielenie zamówienia publicznego na dokończenie budowy (...) . Ewentualne uwzględnienie wniosku oznaczałoby zatem dalsze wstrzymanie…
Fragment uzasadnienia
… Należy zwrócić przede wszystkim uwagę, że postanowienie zabezpieczające, a już zwłaszcza w pierwszej instancji, podejmowane jest przede wszystkim bardzo szybko, a zgodnie z art. 738 K.p.c. opiera się tylko na materiale zebranym w sprawie. Postanowienie z dnia [...] listopada 2020 r., [...] dotyczyło władzy rodzicielskiej, czyli zagadnienia niebagatelnego. Wreszcie z akt sprawy wynika, że J.G. je kwestionowała i zaskarżyła…
Fragment uzasadnienia
… Należy zwrócić przede wszystkim uwagę, że postanowienie zabezpieczające, a już zwłaszcza w pierwszej instancji, podejmowane jest przede wszystkim bardzo szybko, a zgodnie z art. 738 K.p.c. opiera się tylko na materiale zebranym w sprawie. Postanowienie z dnia [...] listopada 2020 r., [...] dotyczyło władzy rodzicielskiej, czyli zagadnienia niebagatelnego. Wreszcie z akt sprawy wynika, że J.G. je kwestionowała i zaskarżyła…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 738: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 738 KPC wyraża dwie ściśle powiązane zasady dotyczące sposobu rozpoznawania wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Po pierwsze, sąd jest związany granicami wniosku, czyli tym, o co i przeciwko komu wnosi uprawniony oraz jaki sposób zabezpieczenia wskazuje. Sąd nie może więc z własnej inicjatywy udzielić zabezpieczenia szerszego niż żądane ani objąć nim roszczenia, którego wniosek nie dotyczy. Po drugie, podstawą orzeczenia jest materiał zebrany w sprawie, a więc twierdzenia i dowody przedstawione przez strony oraz dokumenty znajdujące się w aktach. Przepis nie nakłada na sąd obowiązku prowadzenia własnego postępowania dowodowego w celu poszukiwania podstaw zabezpieczenia.
Norma z art. 738 KPC znajduje zastosowanie w każdym postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym na wniosek uprawnionego, zarówno przed wszczęciem sprawy głównej, jak i w jej toku. Odnosi się do zabezpieczenia roszczeń pieniężnych i niepieniężnych, a także do rozpoznawania wniosku przez sąd pierwszej instancji oraz - odpowiednio - przy kontroli instancyjnej postanowienia. Ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy wniosek jest rozpoznawany bez udziału obowiązanego, ponieważ wówczas materiał zebrany w sprawie ogranicza się w praktyce do tego, co przedstawił sam wnioskodawca. Z przepisu wynika praktyczna konsekwencja: to na uprawnionym spoczywa ciężar takiego sformułowania wniosku i takiego uprawdopodobnienia okoliczności, aby sąd mógł orzec w oparciu o przedstawione mu materiały.
Przedsiębiorca dochodzi zapłaty za wykonaną usługę i przed wytoczeniem powództwa składa wniosek o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego przez zajęcie rachunku bankowego kontrahenta. We wniosku wskazuje kwotę, sposób zabezpieczenia oraz dołącza umowę, fakturę i korespondencję świadczącą o wyzbywaniu się majątku przez dłużnika. Sąd, działając na podstawie art. 738 KPC, ocenia wyłącznie to żądanie i tylko na podstawie złożonych dokumentów; nie zarządzi z urzędu zajęcia nieruchomości, jeśli wnioskodawca o to nie wnosił. Jeżeli wniosek nie zawiera uprawdopodobnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, sąd nie będzie poszukiwał takich okoliczności samodzielnie.
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że sąd sam dobierze najlepszy sposób zabezpieczenia albo uzupełni braki argumentacji wnioskodawcy. Innym nieporozumieniem jest utożsamianie materiału zebranego w sprawie z pełnym postępowaniem dowodowym - w postępowaniu zabezpieczającym wystarczy uprawdopodobnienie, ale musi ono wynikać z przedstawionych materiałów. Zdarza się też mylne przekonanie, że związanie granicami wniosku oznacza automatyczne jego uwzględnienie w całości; sąd może wniosek oddalić lub uwzględnić częściowo. Warto również pamiętać, że art. 738 KPC nie wyłącza obowiązku wykazania przesłanek zabezpieczenia przewidzianych w innych przepisach Kodeksu.
W sprawie indywidualnej, zwłaszcza przy formułowaniu treści wniosku, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Zgodnie z art. 738 KPC sąd rozpoznaje wniosek w jego granicach, więc nie może orzec ponad żądanie ani wskazać innego roszczenia niż objęte wnioskiem.
Nie. Podstawą orzeczenia jest materiał zebrany w sprawie, czyli przede wszystkim twierdzenia i dokumenty przedstawione przez uprawnionego oraz zawartość akt.
Tak. Związanie granicami wniosku nie oznacza obowiązku jego uwzględnienia w całości - sąd może udzielić zabezpieczenia częściowo albo oddalić wniosek.
W praktyce tak, ponieważ sąd orzeka w granicach wniosku. Brak precyzyjnego wskazania żądania utrudnia lub uniemożliwia jego uwzględnienie.
Tak. Zasada rozpoznania wniosku w jego granicach i na podstawie zebranego materiału obowiązuje zarówno przed wszczęciem sprawy głównej, jak i w jej toku.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 738