Art. 737.

Co stanowi przepis

Art. 737 KPC wprowadza wymóg szybkiego rozpoznawania wniosków o udzielenie zabezpieczenia. Zgodnie z jego treścią sąd rozpoznaje taki wniosek bezzwłocznie, a najpóźniej w terminie tygodnia od dnia jego wpływu do sądu. Ustawodawca dopuszcza wyjątki, ale tylko wtedy, gdy przepis szczególny stanowi inaczej - wówczas pierwszeństwo ma regulacja odrębna. Druga część przepisu dotyczy sytuacji, w których ustawa przewiduje rozpoznanie wniosku na rozprawie: sąd powinien wyznaczyć rozprawę tak, aby mogła się ona odbyć w terminie miesięcznym od dnia wpływu wniosku. Przepis nie zmienia więc przesłanek udzielenia zabezpieczenia, lecz nakłada na sąd dyscyplinę czasową przy ich badaniu.

Kiedy ma zastosowanie

Art. 737 KPC znajduje zastosowanie do każdego wniosku o udzielenie zabezpieczenia rozpoznawanego w postępowaniu cywilnym, niezależnie od tego, czy złożono go przed wszczęciem sprawy, wraz z pozwem, czy już w toku postępowania. Termin tygodniowy liczy się od dnia wpływu wniosku do sądu, a nie od chwili nadania pisma czy od momentu, w którym akta trafiły na biurko sędziego. Reguła miesięczna dotyczy wyłącznie tych przypadków, w których to sama ustawa wymaga przeprowadzenia rozprawy - sąd ma wówczas tak zaplanować wokandę, aby zmieścić się w tym okresie. Zastrzeżenie dotyczące przepisu szczególnego oznacza, że w niektórych rodzajach spraw mogą obowiązywać inne, krótsze lub odmiennie ukształtowane terminy.

Przykład

Przedsiębiorca obawia się, że kontrahent, który zalega mu z zapłatą znacznej kwoty, wyzbywa się majątku. Składa w poniedziałek w biurze podawczym sądu wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia pieniężnego przez zajęcie rachunku bankowego dłużnika. Od dnia wpływu tego pisma biegnie tygodniowy termin, w którym sąd powinien wniosek rozpoznać - co do zasady na posiedzeniu niejawnym, bez udziału stron. Jeżeli natomiast ustawa wymagałaby w danym układzie rozpoznania sprawy na rozprawie, sąd powinien wyznaczyć ją tak, aby odbyła się w ciągu miesiąca od wpływu wniosku.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest traktowanie terminu z art. 737 KPC jako terminu, którego przekroczenie samo przez się unieważnia lub podważa późniejsze postanowienie sądu. Jest to termin o charakterze porządkowym, adresowany do sądu, a jego uchybienie nie powoduje nieważności rozstrzygnięcia. Drugie nieporozumienie polega na przekonaniu, że tydzień oznacza automatyczne uzyskanie zabezpieczenia - przepis reguluje wyłącznie czas rozpoznania, a nie wynik, ponieważ wniosek może zostać oddalony, jeśli nie zostaną wykazane przesłanki zabezpieczenia. Mylone bywa też liczenie terminu od daty nadania pisma pocztą zamiast od jego wpływu do sądu. Wreszcie warto pamiętać, że zastrzeżenie o przepisie szczególnym nie jest pustą formułą i w niektórych kategoriach spraw obowiązują odrębne reguły. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.