Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… 1 § 1 k.p.c. poprzez udzielenie zabezpieczenia w sytuacji braku interesu prawnego po stronie uprawnionego w jego udzieleniu, 4. art. 731 k.p.c. poprzez udzielenie zabezpieczenia, które zmierza do zaspokojenia roszczenia w całości, 5. art. 738 k.p.c. w związku z art. 730 1 § 3 k.p.c. poprzez udzielenie zabezpieczenia w wysokości 3.484.529,05 zł, tj. przekraczającej żądanie wniosku (1.742.264,51 zł x 2 = 3.848.529,02 zł)…
Fragment uzasadnienia
… uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej ( art. 731 k.p.c. ).W sprawach o alimenty, zgodnie z art. 753 §1 k.p.c. , zabezpieczenie może polegać na zobowiązaniu obowiązanego do zapłaty uprawnionemu jednorazowo lub okresowo określonej sumy pieniężnej. W sprawach tych podstawą zabezpieczenia jest jedynie…
Fragment uzasadnienia
… w tym Wydziale na zasadzie delegacji. Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 755 § 2 1 kpc w sprawach o zabezpieczenie roszczeń niepieniężnych nie stosuje się przepisu art. 731 kpc, jeżeli zabezpieczenie jest konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków, co oznacza wprost możliwość zastosowania środka zabezpieczenia w tej sprawie. W powołanych powyżej okolicznościach, udzielenie…
Fragment uzasadnienia
… ocenie Sądu Okręgowo nie był zasadny podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia powodów o zapłatę. Brak było podstaw do stosowania do roszczeń powodów przepisu art. 731 k.c. , albowiem nie są to roszczenia wynikające z prowadzenia rachunku bankowego. Zgodnie z art. 118 k.c. , w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, która weszła w…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 731: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 731 KPC wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania zabezpieczającego: udzielone zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej. Oznacza to, że sąd, wydając postanowienie o zabezpieczeniu, ma jedynie zapewnić uprawnionemu, iż przyszłe orzeczenie da się faktycznie wykonać, albo tymczasowo uregulować sytuację stron na czas trwania sporu. Zabezpieczenie ma więc charakter prowizoryczny i pomocniczy wobec postępowania rozpoznawczego, a nie zastępuje merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Uprawniony nie może na etapie zabezpieczenia otrzymać tego, czego dochodzi w pozwie, ponieważ przesądzałoby to o wyniku procesu jeszcze przed jego zakończeniem. Przepis dopuszcza jednak wyjątki, gdy odrębna regulacja ustawowa wprost pozwala na zabezpieczenie o charakterze zaspokajającym.
Norma z art. 731 KPC znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia i dobiera jego sposób. Sąd bada wówczas nie tylko to, czy roszczenie zostało uprawdopodobnione i czy istnieje interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, lecz także czy wnioskowany sposób nie prowadzi w istocie do zaspokojenia. Zasada ta ma szczególne znaczenie przy roszczeniach pieniężnych, gdzie granica między zabezpieczeniem a zaspokojeniem bywa cienka. Wyjątki, o których mówi końcowa część przepisu, wynikają z odrębnych regulacji ustawowych i dotyczą sytuacji, w których ustawodawca uznał ochronę uprawnionego za na tyle pilną, że dopuścił tymczasowe świadczenie. Poza takimi przypadkami wniosek o zabezpieczenie zmierzające do zaspokojenia powinien zostać oddalony.
Przedsiębiorca pozywa kontrahenta o zapłatę 200 000 zł za wykonane usługi i wnosi o zabezpieczenie roszczenia. Może domagać się na przykład zajęcia rachunku bankowego dłużnika, dzięki czemu środki zostaną zablokowane do czasu wyroku. Nie może natomiast żądać, aby zajęta kwota została mu od razu wypłacona, ponieważ oznaczałoby to zaspokojenie dochodzonego roszczenia jeszcze przed rozstrzygnięciem sporu. Wypłata nastąpi dopiero po uzyskaniu tytułu wykonawczego i wszczęciu egzekucji, a zabezpieczenie jedynie zapewnia, że będzie z czego prowadzić egzekucję.
Najczęstszym błędem jest traktowanie zabezpieczenia jako szybkiej ścieżki do odzyskania pieniędzy lub wymuszenia na przeciwniku określonego zachowania na stałe. Zabezpieczenie ma charakter tymczasowy i nie przesądza o zasadności roszczenia, a jego udzielenie nie oznacza wygrania sprawy. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że wyjątek z końcówki art. 731 KPC można wywodzić z samej pilności sprawy - wyjątek musi mieć wyraźną podstawę ustawową. Zdarza się także, że wnioskodawcy formułują sposób zabezpieczenia zbyt daleko idąco, przez co sąd oddala wniosek w całości zamiast go modyfikować. W indywidualnej sprawie dobór właściwego sposobu zabezpieczenia warto skonsultować z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Co do zasady nie. Art. 731 KPC zakazuje, aby zabezpieczenie zmierzało do zaspokojenia roszczenia, więc pieniądze zwykle zostają jedynie zablokowane, a nie wypłacone.
Tylko wtedy, gdy ustawa wyraźnie tak stanowi. Wyjątek musi mieć podstawę w konkretnym przepisie, a nie wynikać wyłącznie z pilności sprawy.
Nie. Zabezpieczenie opiera się na uprawdopodobnieniu roszczenia i ma charakter tymczasowy, a o zasadności żądania rozstrzyga dopiero wyrok.
Sąd może oddalić wniosek w zakresie takiego sposobu zabezpieczenia jako sprzecznego z art. 731 KPC, chyba że zachodzi wyjątek przewidziany w ustawie.
Celem jest ochrona przed przesądzeniem wyniku sprawy przed jej rozpoznaniem oraz zapewnienie równowagi między interesem uprawnionego a obowiązanego.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 731