Art. 694^3a.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 694(3a) KPC wprowadza zasadę przymusu elektronicznego w postępowaniu przed sądem rejestrowym. Zgodnie z § 1, jeżeli wniosek został złożony za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, to wszelkie dalsze pisma w tej sprawie wnosi się wyłącznie tą samą drogą. Wyjątkiem są środki zaskarżenia, do których rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy - te mogą być składane na zasadach ogólnych. Przepis wyłącza jednocześnie stosowanie art. 125 § 2(4) i art. 131(1) § 2(1) KPC, czyli rozwiązań pozwalających w innych postępowaniach na odstąpienie od formy elektronicznej. Paragraf 2 nakłada na sąd rejestrowy obowiązek pouczenia o treści art. 125 § 2(1) zdanie drugie przy pierwszym doręczeniu w sprawie, a § 4 przewiduje sankcję w postaci odrzucenia apelacji, zażalenia albo skargi na orzeczenie referendarza sądowego złożonych z naruszeniem tej zasady.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma znajduje zastosowanie przede wszystkim wtedy, gdy postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem złożonym elektronicznie, oraz - w zakresie § 3 - gdy pismo dotyczy podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru przedsiębiorców. Jeżeli mimo tego pismo wpłynie w postaci papierowej, a wnoszący nie był wcześniej pouczony o treści art. 125 § 2(1) zdanie drugie, przewodniczący wzywa do jego wniesienia przez system teleinformatyczny w terminie tygodniowym od dnia doręczenia wezwania, wraz z pouczeniem. Do skutków niezastosowania się do wezwania stosuje się odpowiednio art. 130 § 3 KPC. Przepis wyraźnie zastrzega też, że art. 125 § 2(1) zdanie drugie nie stanowi przeszkody do podjęcia przez sąd rejestrowy czynności z urzędu. Sankcja odrzucenia z § 4 aktualizuje się dopiero wtedy, gdy strona nie wykonała wezwania albo - będąc prawidłowo pouczoną - nadal złożyła środek zaskarżenia poza systemem.

Przykład

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością składa elektronicznie wniosek o wpis zmiany danych w rejestrze przedsiębiorców. Referendarz sądowy wydaje orzeczenie niekorzystne dla spółki, a przy pierwszym doręczeniu sąd pouczył o treści art. 125 § 2(1) zdanie drugie. Pełnomocnik spółki mimo to wysyła skargę na orzeczenie referendarza pocztą, w formie papierowej. W takiej sytuacji, na podstawie art. 694(3a) § 4 KPC, sąd odrzuci skargę, ponieważ strona była pouczona, a mimo to nie skorzystała z systemu teleinformatycznego.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że raz wybrana droga elektroniczna dotyczy tylko samego wniosku - tymczasem obejmuje ona wszystkie pisma w sprawie. Drugim jest założenie, że sąd zawsze najpierw wezwie do uzupełnienia braku: wezwanie z § 3 przysługuje wtedy, gdy strona nie była pouczona, a po pouczeniu skutkiem jest już odrzucenie. Mylące bywa też pomijanie wyjątku dotyczącego środków zaskarżenia rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy. Wreszcie termin tygodniowy z § 3 liczy się od doręczenia wezwania, a nie od złożenia pisma papierowego. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.